De Natiestaat is verleden tijd volgens Kapitein Marcos van de Zapatistas

Hij voegde daaraan toe: “Naar onze mening – en misschien hebben we het mis – is de wederopbouw van de natiestaat niet mogelijk, omdat deze geen fundamentele basis meer heeft.” #endstagecapitalism

Marcos sprak dit uit tijdens de tweede dag van de activiteiten van het ‘Seedbed: The Storm Inside and Outside, according to the Zapatista communities and peoples’ (zaaibed: De storm van binnen en van buiten, volgens de Zapatistische gemeenschappen en volkeren) in april 2026, dat plaatsvindt in San Cristóbal met deelname van 418 mensen uit zo’n dertig landen, waaronder Duitsland, Argentinië, Brazilië, Chili, de Verenigde Staten, Frankrijk, Engeland, Iran en Italië, naast leden van het EZLN.

Tijdens zijn toespraak deze vrijdag, getiteld „Een blik op de storm in de wereld: natiestaten onder vuur“, zei hij dat „de natiestaat is ontstaan voor het kapitalisme; dat wil zeggen, de bourgeoisie heeft een staat nodig, een grondgebied, een munteenheid, wetten, een geografische grens, een wapen en een vlag. En zo zijn natiestaten ontstaan.“

Hij voegde er aan toe: “In Europa, waar het feodalisme werd verdrongen en revoluties de natiestaat begonnen te vormen, vond het kapitalisme vruchtbare grond en begon het zich te ontwikkelen. Het ontwikkelde zich in die mate dat de natiestaat een obstakel werd, en het kapitalisme, het systeem, vereist dat goederen circuleren, snel worden verkocht en zo snel mogelijk de grootste winst genereren.”

Hij wees erop dat “nationale valuta’s, de nationale rechtsstructuur, het bestuur zoals ze dat noemen – dat wil zeggen, de regeringsvorm en het gehele rechtssysteem – obstakels voor hen vormen. Dan komen er vrijhandelsovereenkomsten, en grenzen gaan open voor investeringen en goederen, maar sluiten voor mensen.”

Hij wees erop dat „nationale valuta’s, de nationale rechtsstructuur, het bestuur zoals ze dat noemen – dat wil zeggen, de regeringsvorm en het hele rechtssysteem – voor hen obstakels vormen. Dan komen er vrijhandelsovereenkomsten, en gaan de grenzen open voor investeringen en goederen, maar dicht voor mensen.”

De kapitein herhaalde dat „de natiestaat geen besluitvormingsbevoegdheid heeft. Soevereiniteit is een slechte grap. Ze kunnen niet zeggen dat Mexico soeverein is, zelfs niet als ze dat tijdens de ochtendpersconferentie beweren, als het niet eens kan beslissen of het olie naar Cuba stuurt. Dat is onmogelijk. In een ontwikkelde natiestaat ligt die beslissing bij de regering: aan wie je iets geeft of verkoopt, en aan wie niet. Dat is niet langer mogelijk.”

Hij verklaarde dat „het hele offensief onder de vlag van (Donald) Trump en (Benjamin) Netanyahu hiermee verband houdt. Israël denkt dat het de natiestaat verdedigt, maar dat is niet waar. Zolang het volk van Israël niet begrijpt dat Palestina het thuis is van de Palestijnen, dat zij altijd zullen willen terugkeren, en dat zij de sleutel tot hun land bij zich dragen waar ze ook gaan, totdat ze sterven, worden gedood of verdwijnen, zal dit niet stoppen.” In werkelijkheid, zo legde hij uit, “verdedigt Netanyahu de staat Israël niet, dat is een leugen. Hij verovert grondgebied, maar de Palestijnen zullen zich niet overgeven. Ik weet niet hoeveel jaar het zal duren; ze zullen zich niet overgeven. Er is iets diep in hen dat ik niet kan uitleggen, ik weet niet of iemand dat kan: waarom blijft het Palestijnse volk zich verzetten, terwijl alles tegen hen is? Waarom bereidt het Cubaanse volk zich voor op een invasie? Als ze zogenaamd onder een dictatuur leven, waarom gaan ze dan niet de straat op en zeggen: ja, val ons binnen en bevrijd ons?”

Hij voegde eraan toe: “Waarom is het Amerikaanse leger Venezuela binnengevallen om Nicolás Maduro en Cilia te ontvoeren – het was grappig dat de media het woord ‘ontvoeren’ niet wilden gebruiken en in plaats daarvan zeiden dat ze hen gingen ‘aanhouden’ – en als ze (de Amerikanen/oppositie, vert.) de verkiezingen hadden gewonnen, waarom ging er dan niemand de straat op om hen te verwelkomen? Ze moesten een enkele reis maken. Het is niet zo dat ze bijna geen slachtoffers hadden; ze hadden er geen omdat het Amerikaanse leger daarvoor huurlingen inzet. Deze mensen bestaan niet; ze worden betaald, en als ze worden gedood, sterven ze gewoon, ze hebben geen namen’. Dus de Amerikaanse militaire slachtoffers tijdens de ontvoering in Venezuela staan niet op de lijsten, en de grote linkse analisten, waaronder die uit Cuba, gaan er zonder meer van uit dat wat Trump zegt over het feit dat ze geen slachtoffers hebben, waar is. Ze hadden wel degelijk slachtoffers. Het punt is dat ze huurlingen hebben ingezet. Net zoals Poetin ze in Oekraïne moest inzetten. Zelfs het nationale leger van een land kan een oorlog niet meer in zijn eentje volhouden. Ze moeten op andere middelen vertrouwen.”

Marcos stelde dat in de oorlog van de VS en Israël tegen Iran de grote oliemaatschappijen de winnaars zijn, omdat de olieprijs is gestegen. “Dat is wat besproken moet worden: wie wint er met deze oorlogen?”

Hij zei: „We moeten ook dieper graven en nagaan wie er baat heeft bij Netanyahu’s oorlog tegen Palestina. Wie heeft er baat gehad bij de Amerikaanse aanval op Venezuela, en wie zal er winnen als ze proberen Cuba binnen te vallen, wat niet hetzelfde zal zijn, snap je? Het Cubaanse volk is geboren in verzet. Ze verzetten zich al meer dan 60 jaar. Het zal niet zo gemakkelijk zijn als ze denken.”

Subcommandant Moisés, die sprak tijdens “Een raam op het zapatisme: een kijkje in de contra-guerrillaprogramma’s van de regering in de gebieden van de inheemse volkeren van de Zapatistas I”, verklaarde dat de migratie van inheemse volkeren en boeren naar de Verenigde Staten ertoe heeft geleid dat kredietverstrekkers hun land in beslag hebben genomen omdat ze de leningen die ze hadden afgesloten om te emigreren niet kunnen terugbetalen.

“Vanwege armoede en migratie hebben sommige mensen hun land verhypothekeerd in ruil voor leningen. Ze zijn vertrokken, sommigen zijn gestorven, anderen zijn teruggekeerd, maar ze kunnen niet betalen en de kredietverstrekker houdt het land”, zei hij.

Hij voegde eraan toe dat het feit dat „die vijf, tien of twintig mensen hun tweeënhalve hectare hebben verhypothekeerd of verkocht, heeft geleid tot het ontstaan van kleine grondbezitters. Binnen het ejido (gemeenschapelijke landbouwproject, vert.) is er een kleine of middelgrote grondbezitter ontstaan die 100, 200 of 300 hectare bezit. Vroeger was het gemeenschappelijk land, met percelen van 20 hectare, en nu bezitten twee, drie of vier mensen 300 of 400 hectare. Wat ooit een gemeenschap was, is verdwenen. Nu is het slechts nog een lege huls.”

Oorspronkelijk artikel door Elio Henríquez, La Jornada, 3 april 2026.

Vertaald door Schools for Chiapas. en daarna door globalinfo.nl