(Foto: Ritzo ten Cate, flickr, CC2.0)

“60% van de woningvraag veroorzaakt door migratie” kopt het EIB zelf bij haar onderzoek. dat EIB, de afkorting staat voor Economisch Instituut voor de Bouw is een, zoals ze het zelf omschrijven ‘onderzoeksbureau voor toegepaste economische analyse’. Van haar website: “Zowel in opdracht als op eigen initiatief verricht het EIB onderzoek voor marktpartijen en overheid. Op onafhankelijke en wetenschappelijke wijze beantwoordt het EIB economische en sociale vraagstukken over de bouw en gebouwde omgeving.”

Die 60% is al een raar getal, en slaat kennelijk op de ‘woningvraag’, een begrip dat niet veel mensen zullen weten te duiden. Bij nadere lezing van het rapport blijken ze uit te komen op 30% van de sociale huurwoningen die naar statushouders zouden gaan. Hoe dan ook een enorm verschil met de 7 % die het CBS hanteert.

Het EIB is opgezet door de bouwsector in de jaren 1950, maar heeft ook klanten als AEDES, de koepel van woningbouwcorporaties. De directeur, Taco Van Hoek was eerder werkzaam bij het CPB (Centraal Planbureau). Er werken vijftien onderzoekers en drie kantoormedewerkers.

Framing

Wat ze op het idee heeft gebracht om onderzoek te gaan doen naar migratie is niet helemaal duidelijk. In het persbericht bij publicatie van het rapport werd dat in ieder geval niet duidelijk gemaakt. In het rapport zelf staat er ook niets over.

Hoe dan ook, het rapport werd in oktober spectaculair naar buiten gebracht, met die rare kop over 60% veroorzaakt door migratie. Dat werd onmiddellijk juichend opgepakt daar alles wat tegen migratie fulmineert in Nederland. Op sociale media explodeerde het, maar ook De Telegraaf: kop: “Nieuw te bouwen woningen massaal nodig voor asielzoekers: in tien jaar tijd 340.000 extra huizen voor migranten”. DDS (De Digitale Standaard):

” Kabinet-Jetten kijkt weg: het EIB telt 435.000 woningen voor migranten, en toch wil Van den Brink statushouders nóg sneller een huis geven”

Directeur Taco van Hoek mocht met zo’n modern ongeschoren hoofd in allerlei radio en tv- programma’s nog eens komen herhalen dat migratie een groot probleem is, zoals bij WNL en bij de NPO natuurlijk bij de onvermijdelijke Sven Kockelman , die lijkt te grossieren in extreemrechtse framing en sprekers.

Vreemd genoeg kwam er na de explosieve onthulling geen tegenverhaal van gerenommeerde instellingen op het gebied van huisvesting. Op sociale media, en vooral linkedin werd wat gereageerd met kritiek op het rapport en het gegoochel met statistieken. Maar tot nu to dus geen ‘debunking’ van betekenis.

Dat zal te maken hebben met de ingewikkelde materie, en het feits dat zo’n economische instelling met wetenschappelijke pretenties met een dik rapport voor de dag is gekomen. Om dat te checken en te corrigeren heb je kennis en tijd nodig. Dus misschien komt het nog.

Via Bond Precaire Woonvormen kregen we een korte en duidelijke debunking van Thom Aussems onder ogen op facebook (die met zijn toestemming hieronder wordt overgenomen)

DE STATISTISCHE GOOCHELTRUC VAN HET EIB

Het recente rapport ‘Migratie en de woningmarkt’ van het EIB probeert de politieke discussie te domineren met een angstaanjagend getal: ruim 30 procent van de sociale huurwoningen zou naar statushouders gaan.

Maar hoe komen ze aan dit percentage, terwijl het officiële CBS-cijfer al jaren stabiel op 7 à 8 procent staat?

De onderzoekers gebruiken een slimme rekentruc. Ze strepen pardoes de doorstromers weg (mensen die van de ene naar de andere sociale woning verhuizen). Dat zou ‘netto-neutraal’ zijn.

De rekensom van het EIB:

• Totale vijver: 140.000 woningen

• MINUS doorstromers: 105.000 woningen

• Wat overblijft: 35.000 woningen

• Naar statushouders: 10.000 woningen

• Hun conclusie: 10.000 van de 35.000 = ruim 28%

Leuk bedacht achter een bureau, maar voor een starter die vastzit op een zolderkamer is dit een klap in het gezicht. Een starter dingt namelijk niet mee naar een abstracte ‘netto-groei’, maar naar een fysieke, vrijgekomen woning!

Als we diezelfde logica eens loslaten op de feitelijke slagingskans van de starter, ontstaat er een compleet andere rekensom.

De échte rekensom voor de starter:

• Totale vijver van vrijgekomen huizen: 140.000 woningen

• Naar doorstromers (met 15 jaar meettijd): 105.000 woningen (75%)

• Naar statushouders (met voorrang): 10.000 woningen (7%)

De harde conclusie:

Niet de migrant, maar de doorstromer blokkeert de markt voor de starter! Maar liefst 75 procent van alle vrijkomende deuren slaat dicht omdat een bestaande huurder de woning dankzij zijn historische inschrijfduur wegkaapt. De statushouder blijft ondertussen gewoon op die vertrouwde 7 procent steken.

Het framen van de woningnood als een puur migratieprobleem is een bewuste bliksemafleider. Het verdoezelt het echte falen van het woonbeleid: de totale verstopping van de doorstroomketen.

Het EIB kiest er met deze methodiek voor om woningzoekenden tegen elkaar uit te spelen, in plaats van de vinger op de échte zere plek te leggen: een woningmarkt die starters structureel gijzelt. (Tot zover de facebook post)

Damn, wat goed.

Ondertussen is de schade natuurlijk allang onherroepelijk aangebracht. De claim dat het voornamelijk migranten zijn die voor ‘onze’ ellende zorgen wordt weer eens fors wind in de zeilen gegeven en dit keer ook nog eens met een wetenschappelijk Net als bij verkeerde berichtgeving in de media, zou een ‘rectificatie’ al die hysterische rechtse onderbuiken niet bereiken. Toch moet die natuurlijk gedaan worden.

Blijft de vraag waarom zo’n instelling als het EIB en hun directeur Taco van Hoek dit onderzoek zo geframed hebben. Zelfs als de cijfers zouden kloppen zouden ze toch geweten moeten hebben dat dit koren op de molen is van de extreemrechtse campagne tegen vluchtelingen? Dat moeten ze of bewust zo gedaan hebben, of ze zijn in verontrustende mate losgezongen van de maatschappelijke realiteit. En dan blijft die andere vraag prangen wie er (naast fascisten) belang hebben bij zo’n rapport. Aangezien EIB nauw verweven is met de vastgoedwereld, zou je kunnen denken dat het ook daar goed uitkomt om de groeiende woede over de wooncrisis af te wentelen op ‘buitenlanders’ in plaats van de hand in eigen boezem te steken.