Zapatistas over de ‘ incomptentie van links’
Elk jaar herdenken de Zapatistas dat ze hun opstand zijn begonnen en hun deel van Mexico in eigen beheer hebben genomen. En ze betaalden daaarvoor een hoge prijs: vervolging, repressie, boycot door de regeringsdiensten (trouwens wederzijds). Maar na 32 jaar nog steeds heersend over eigen grond.
In het Mexicaanse dagblad La Jornada verscheen een stuk over de conferentie die ze in de laatste dagen van december hielden.
De incompetentie van links heeft geleid tot een terugkeer van rechts in Latijns-Amerika, waarschuwt de Zapatista-bijeenkomst
(Dit artikel van Edgar H. Clemente verscheen oorspronkelijk op 27 december 2025 in La Jornada, de belangrijkste linkse krant van Mexico.
Tapachula, Chiapas. De terugkeer van rechtse ‘fascistische’ regeringen in Latijns-Amerikaanse landen is grotendeels te wijten aan de fouten van progressieve linkse regeringen, waarschuwden specialisten tijdens hun deelname aan het seminar ‘Piramides: geschiedenis, liefdes en natuurlijk gebroken harten’, dat werd gehouden ter herdenking van de 32e verjaardag van de opstand van het Zapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger (EZLN).
Carlos Aguirre Rojas, doctor in de economie aan de Nationale Autonome Universiteit van Mexico (UNAM), legde uit dat ondanks de retoriek van progressieve linkse regeringen, van Hugo Chávez in Venezuela tot Claudia Sheinbaum in Mexico, en ook die van Chili, Brazilië, Argentinië, Bolivia en andere landen, die verkondigden dat de armen op de eerste plaats kwamen en studiebeurzen, voedselpakketten en meer verstrekten, “geen van hen de kapitalistische piramide heeft aangetast”.
“Die kapitalistische piramide bleef bestaan, groeide, werd sterker en is nog steeds even triomfantelijk en welvarend als altijd”, verklaarde hij tijdens zijn presentatie.
De specialist legde uit dat zelfs tijdens regeringen die beloofden het socialisme van de 21e eeuw op te bouwen, misbruik van de arbeidersklasse, inheemse volkeren, vrouwenmoorden en onderdrukking van demonstranten blijven voortduren.
Aguirre Rojas waarschuwde dat de onderdanigheid van de Mexicaanse regering aan de Amerikaanse president Donald Trump en het voortdurende misbruik van inheemse volkeren, de arbeidersklasse en migranten zou kunnen leiden tot de terugkeer van rechts aan de macht in Mexico.
Daarom stelde hij dat we de sociale constructie van de Zapatistas moeten onderzoeken, die aantoont dat regeringen zonder hiërarchieën, politici of partijen mogelijk zijn, waar geen irrationele machten bestaan en die van onderaf zijn georganiseerd.
“Om elk sociaal probleem te beoordelen, moeten we van onderop en van links kijken”, parafraseerde hij – zoals de EZLN heeft verklaard.
Raúl Romero, socioloog en medewerker van La Jornada, ging in op het gebruik en misbruik van de geschiedenis door de heersende klassen om de onderdrukte klassen te onderwerpen en “de geschiedenis van volkeren uit te wissen”, een praktijk die door de geschiedenis heen zelfs door “zelfbenoemde linkse activisten” werd toegepast.
Geconfronteerd met de dominantie van de officiële geschiedenis, “vechten onderdrukte volkeren om hun geschiedenis terug te winnen”, omdat “wanneer men hun geschiedenis negeert, zij hun identiteit verliezen, en een brvolking zonder identiteit gemakkelijk te domineren is”, legde hij uit.
Romero verklaarde dat het gebruik van geschiedenis door machthebbers gevolgen heeft gehad zoals bloedbaden, wreedheden en genocides. Voorbeelden hiervan zijn Gaza, Oekraïne en Venezuela. Hij noemde ook het vernietigen van bewijsmateriaal om het imago van het leger wit te wassen, zoals in de zaak Ayotzinapa.
“Ze verhinderen ons toegang te krijgen tot herinneringen, waarheid en gerechtigheid”, verklaarde hij.
Hij gaf als voorbeeld dat Donald Trumps huidige retoriek over het claimen van territoriale domeinen – verwijzend naar het geschil met Venezuela – bedoeld is om het imperialisme te versterken en “voorbereidingen te treffen voor de grote oorlog die komen gaat”.
Subcomandante Insurgente (Opstandig ondercommandant) Moisés sloot de activiteiten van de tweede dag van de workshop af – die begon op donderdag 26 december en eindigt op dinsdag 30 december – met de mededeling dat inheemse volkeren zich zowel op het platteland als in stedelijke gebieden moeten blijven organiseren en voorstellen moeten doen voor verzet en bestuur.
“We blijven vasthouden aan de overtuiging dat we alleen samen, door middel van vreedzame politieke strijd, het kapitalisme kunnen laten zien dat we onszelf zullen verdedigen en dat we dat kunnen doen, zelfs als ze ons vertellen dat we ongeschoold zijn”, benadrukte hij.