Europa in oorlog – Update uitnodiging (voor meeting Keulen 28 feb)

Nadat we onze uitnodiging voor de bijeenkomst ‘Europa in oorlog’ (Nederlandse vertaling) hadden gepubliceerd, is het scenario van een wereldoorlog nog duidelijker geworden.

Begin dit jaar viel Trump Venezuela aan en ontvoerde hij de president, Nicolas Maduro, en zijn vrouw. Hij deed dit zonder rekening te houden met het internationaal recht, waarmee hij liet zien dat willekeurige militaire interventies en geweld op elk moment kunnen worden ingezet om de winsten en strategische belangen van de VS te beschermen. Sinds zijn aantreden heeft Trump Iran, Irak, Syrië, Somalië, Jemen en Nigeria gebombardeerd, waarbij hij beweerde dat de enige beperking van zijn mondiale macht ‘zijn eigen moraliteit’ is. In de transnationale chaos die het huidige scenario van een wereldoorlog kenmerkt, kunnen op elk moment militaire operaties worden uitgevoerd om steeds precairdere omstandigheden voor kapitaalwaardering op te leggen. De aankondigingen van mogelijke militaire operaties in Groenland, Cuba, Colombia of Iran zijn even gevaarlijke dreigingen als krankzinnige pogingen om de aanhoudende instabiliteit met geweld te reguleren. Militarisme wordt niet alleen gebruikt om het buitenlands beleid te sturen. In de VS wordt dezelfde militaristische ideologie, die geweld predikt omwille van nationale glorie en eenheid, ook binnenlands gebruikt om het willekeurige misbruik van ICE-agenten tegen migranten, werknemersorganisaties en iedereen die zich tegen de regering verzet, te rechtvaardigen.

Het militarisme neemt wereldwijd toe, waardoor oorlog de nieuwe norm wordt. Terwijl de meeste westerse media aandacht besteden aan de aanvallen en militaire dreigementen van Trump, dreigen andere oorlogsscenario’s uit het zicht te raken. Het bestand in Gaza heeft geen einde gemaakt aan de genocidale oorlog en de koloniale bezetting van de Palestijnse gebieden. Nu de besprekingen over ‘fase 2’ van het Gaza-plan langzaam vorderen, met de oprichting van een technocratische ‘Vredesraad’, is het duidelijk dat het plan voor de wederopbouw als enige prioriteit de belangen van het transnationale kapitaal in de regio zal hebben, en niet het leven en de vrijheid van miljoenen Palestijnen.

Terwijl een massale beweging tegen de Islamitische Republiek Iran overspoelt en duizenden mensen het leven kost, heeft de islamitische regering in Damascus – na erkenning te hebben gekregen van Trump en de goedkeuring en militaire steun van Erdogan en Netanyahu – haar voornemen aangekondigd om de Autonome Democratische Administratie van Noord- en Oost-Syrië binnen te vallen, met als doel een einde te maken aan de confederale revolutie van de volkeren van Rojava. In Oekraïne, waar we het vierde oorlogsjaar naderen, blijven bombardementen duizenden soldaten en burgers doden, aangezien 2025 het jaar was met het hoogste aantal slachtoffers sinds het begin van de Russische agressie. Op 5 februari 2026 loopt het nucleaire wapenakkoord tussen de Verenigde Staten en Rusland, ‘New START’, af, zonder dat er een verdere verlenging wordt voorzien. Dat betekent dat er geen limiet meer zal zijn op het aantal kernkoppen, wat mogelijk zal leiden tot een nieuwe nucleaire wapenwedloop.

In het licht van de laatste ontwikkelingen op het wereldtoneel doen Europese regeringen niet alleen niets om verdere escalatie van de oorlog te voorkomen, maar grijpen ze juist de kans aan om hun herbewapeningsplannen en militaristische propaganda voort te zetten. Na Trumps uitspraken over Groenland sturen verschillende Europese landen nu troepen naar de regio omdat, zoals de Duitse bondskanselier Friedrich Merz verklaarde, de veiligheid van Groenland verdedigen tegen Rusland en China een zorg is voor alle NAVO-landen. In feite zijn de zogenaamde liberaal-democratische mogendheden zeer terughoudend geweest in het veroordelen van de misdaden van de VS, vooral omdat, zoals de Poolse president Karol Nawrocki het formuleerde, alleen Trump Poetin kan tegenhouden in zijn dreigementen tegen de Oost-Europese staten. Bovendien heeft de Europese Commissie deze week formeel een leningpakket van 90 miljard euro aan Oekraïne voorgesteld. Twee derde van deze lening zal worden gebruikt voor militaire hulp, op voorwaarde dat Europese wapenindustrieën voorrang krijgen, wat het kapitalistische belang aantoont om de eindeloze oorlog in Oekraïne voort te zetten.

In deze context legitimeren geopolitieke spanningen faraonische en onhoudbare infrastructuren zoals het ‘Neptune Deep’-platform in de Zwarte Zee, evenals de verdere militarisering van economieën die al verzwakt zijn door bezuinigingsmaatregelen. Onder deze omstandigheden is extreemrechts niet alleen de enige politieke kracht die op demagogische wijze een discours over vrede voert, maar ook in staat is om munt te slaan uit de beperkingen en mislukkingen van de Europese integratie. Hun retorische doel is niet zozeer om Rusland te worden, maar om “als” Rusland te worden: de verheerlijking van een bepaalde vorm van autoritair, mannelijk en christelijk bestuur, in tegenstelling tot wat zij afschilderen als een gefeminiseerd en corrupt Westen. In die zin verergert de huidige crisis alleen maar de interne tegenstrijdigheid van het EU-model, dat is gebaseerd op het beheer van het Oostblok als een exploiteerbare semi-periferie.

De energie-infrastructuur is in toenemende mate een politiek en militair wapen geworden (zoals momenteel door Rusland in Oekraïne wordt ingezet), gekaderd in verhalen over veiligheid, soevereiniteit en onafhankelijkheid die nieuwe vormen van exploitatie en afhankelijkheid verhullen. Tegelijkertijd worden grenzen – zowel aan de randen van Europa als binnen Europa zelf – versterkt door migratie- en asielregelingen die raciale verschillen creëren en bovendien de rol van Oost-Europa als “bufferzone” van “het echte Europa” versterken. Angst, zorgvuldig gecultiveerd door beelden van invasie, instabiliteit en permanente crisis, wordt een belangrijke bron voor nationalistische en extreemrechtse denkbeelden, waardoor autoritaire maatregelen mogelijk worden en de sociale zorgen wordt afgeleid van structurele ongelijkheid en gericht op geconstrueerde interne en externe vijanden.

Gezien deze gebeurtenissen kunnen we ook vaststellen dat voor velen om ons heen de geschiedenis al geschreven is. We zien dat mensen in onze omgeving steeds meer bezwijken voor de logica van oorlog, die zij beschouwen als een onstuitbaar automatisme. Men acht het noodzakelijk om de oorlogsgereedheid van nationale legers verder te versterken en deze over de hele wereld in te zetten, in de hoop oorlog te voorkomen door middel van afschrikking en defensievermogen. Het tegendeel is echter waar. Door de voortdurende escalatie en het oorlogszuchtige gedrag lijkt oorlog onvermijdelijk. Het gaat niet langer om de vraag of het zal gebeuren, maar alleen om wanneer. Deze perceptie van geostrategische logica raakt steeds meer verankerd in onze gedachten – verzet hiertegen wordt in deze tijd gezien als de taak van links.

We kiezen de kant van al diegenen die zich op dit moment verzetten tegen de imperialistische manoeuvres van Trump en tegelijkertijd strijden voor betere levens- en arbeidsomstandigheden en tegen autoritaire en patriarchale regimes.

Nu de wereld steeds meer gefragmenteerd raakt en de verdeeldheid langs nationalistische lijnen steeds groter wordt, is het onze taak om de impasses van het kampdenken (campism, het reduceren van linkse politiek tot het steunen van een specifiek geopolitiek kamp, vert) te vermijden en de verschillende bewegingen van verzet en oppositie tegen de oorlog en de gevolgen ervan met elkaar te verbinden. We moeten zichtbaarheid geven aan de verschillende strijden die op verschillende momenten het hoofd bieden aan de machthebbers; anders dreigen ze te verdwijnen in de mist van de oorlog. De voortdurende uitdaging om de fronten te doorbreken betekent ook dat we, om ons tegen Trump te verzetten, niet noodzakelijkerwijs de kant van Maduro hoeven te kiezen en een ouderwets anti-imperialisme moeten herintroduceren. Dit betekent ook dat we, om ons te verzetten tegen het genocidale project van Israël, op geen enkele manier milder hoeven te zijn tegenover de religieuze regering van de Islamitische Republiek als vijand van het westerse front. We kiezen de kant van al diegenen die zich op dit moment verzetten tegen de imperialistische manoeuvres van Trump en tegelijkertijd strijden voor betere levens- en arbeidsomstandigheden en tegen autoritaire en patriarchale regimes.

Momenteel laat de strijd van de Iraanse arbeiders en vrouwen, die in 2022 al de straat op gingen met de beweging ‘Vrouwen, Leven, Vrijheid’, de klasse- en anti-patriarchale dimensie zien van hun strijd tegen zowel het brute regime van de ayatollah als tegen de westerse sancties en de dreiging van een militaire aanval door de VS. Sancties zijn een wapen tegen de Iraanse arbeidersklasse en komen ten goede aan de rechtse oppositie tegen de Islamitische Republiek, net als de dreiging van een Amerikaanse militaire aanval.

We hebben altijd gezegd dat ons verzet tegen de Derde Wereldoorlog de ambitie heeft om onze kant te kiezen, zonder toe te geven aan de dodelijke alternatieven die ons worden voorgeschoteld. We kiezen de kant van arbeiders, migranten, studenten, vrouwen en LGBTQ+-mensen die overal strijden tegen militarisme, uitbuiting, racisme en patriarchaal geweld. Om samen middelen en woorden te vinden om de fronten te doorbreken en onze transnationale communicatie te bevorderen om de verdeeldheid en afstanden die ons nog steeds scheiden te overbruggen, nodigen we iedereen uit om op 28 februari in Keulen onze bijeenkomst bij te wonen: Europa in oorlog: militarisme, herbewapening en transnationale organisatie. Europe at War: militarism, rearmament and transnational organizing.