VS sanctioneren Italiaans internetcollectief Autistici/Inventati

Door Markus Reuter, netzpolitik, Creative Commons BY-NC-SA 4.0, Vertaling Tijn van Beurden, globalinfo.nl

De Amerikaanse regering heeft woensdag het bekende linkse Italiaanse internetcollectief Autistici/Inventati gesanctioneerd en bestempeld als ‘Global Terrorists’. Het Bureau voor de Controle van Buitenlands Vermogen (OFAC) beweert dat deze maatregel ‘de groeiende dreiging van gewelddadige linkse radicale terroristische groepen’ moet tegenwerken. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio sprak zich hierover uit.

De Trump-regering neemt de maatregel bovendien in verband met maatregelen tegen ‘de Antifa’, die ze in november 2025 had genomen. Ze rechtvaardigt de sancties door te stellen dat het collectief naar verluidt ‘speciale digitale architectuur, tools en diensten voor Antifa-cellen en andere gewelddadige linksradicale extremisten levert’. De regering zegt in haar verklaring dat blijkbaar ook de Koerdische Arbeiderspartij, die met de Erdogan-regering onderhandelde en haar ontbinding aankondigde, gebruik maakte van de diensten van het collectief.

VS tegen ‘de Antifa’

De Amerikaanse regering beweert, zonder bewijs te leveren, dat het internetcollectief terroristische daden aanzienlijk heeft bevorderd of financieel, materieel of technologisch heeft ondersteund, of dat het goederen en diensten heeft geleverd voor zo’n daad of ter ondersteuning daarvan. De regering-Trump maakt juridisch gebruik van een verordening van George W. Bush na de terroristische aanslagen van 11 september 2001.

Het collectief wijst in een verklaring alle beschuldigingen van de hand:

We wijzen alle in de verklaringen opgenomen beschuldigingen van de hand en benadrukken tegelijkertijd ons engagement om een platform met tools voor digitale zelfverdediging te bieden, dat tegemoetkomt aan de behoefte aan vrije communicatie van activisten, en andere individuen, groepen en verenigingen.

We zullen niet toegeven. We zullen blijven doen wat we al die jaren hebben gedaan. En we zullen alles doen wat in onze macht ligt om de valse beschuldigingen van een politiek wanhopige regering te bestrijden. De enige bedoeling is om de aandacht van de mensen en de media af te leiden van hun eigen geweld en oorlogszucht.

Antifascisme en antikapitalisme zijn geen terrorisme. Protesteren is geen terrorisme. En iedereen heeft het recht om zijn mening te uiten en voor menselijkheid te strijden.

Autistici/Inventati bestaat sinds 2001. Het collectief werd opgericht rond de G8-top in Genua. De naam „Autistici“ is ironische bedoeld voor henzelf, alsof ze autistisch op een scherm gefixeerd zijn. „Inventati“ betekent, afhankelijk van de klemtoon, ofwel „jezelf uitvinden“ of „de uitgevondenen“.

Het collectief is onder andere bekend vanwege het blogplatform NoBlogs.org, dat ook in Duitsland veel gebruikt wordt en waar duizenden blogs op worden gehost. Het vrijwilligerscollectief biedt sociale bewegingen al jarenlang e-mailadressen, instant messaging en zelfbeheerde infrastructuur gratis aan, los van grote platforms en bedrijven. Volgens de website van de krant ND host het collectief 1.500 websites.

Mogelijke problemen met donatie-accounts

Autistici/Inventati wordt volledig gefinancierd via donaties. Sancties zouden de financiering van het collectief bemoeilijken, als banken en betalingsproviders uit angst voor Amerikaanse sancties rekeningen opzeggen.

Het is niet de eerste keer dat politiek gemotiveerde sancties van de extreemrechtse Amerikaanse regering gevolgen hebben voor maatschappelijke organisaties in Europa.

Onlangs zijn de rekeningen van de Duitse Rote Hilfe bij de GLS Bank en Sparkasse beëindigd. De Sparkasse bevestigde een verband met de Amerikaanse sancties. De Rote Hilfe kon alleen door protesten en rechtszaken weer toegang krijgen tot haar rekeningen krijgen.

De Amerikaanse regering legde eind 2025 ook sancties op aan de organisatie HateAid en rechtvaardigde dit met vermeende censuur.

Update 16:30 uur:

In een langere verklaring schrijft het mediacollectief Sabotmedia wat er nu zou kunnen gebeuren. Autistici/Inventati heeft de tekst op zijn blog gecrosspost:

De datum 25 september is beslissend is. Want vanaf die dag gelden de sancties volledig. Vanaf dat moment kunnen we verlies van bankrekeningen en betalingsverwerking, hosting, cloud-infrastructuur en upstream-netwerkdiensten, domeinregistratie, certificaten enzovoort verwachten – ook al zijn niet alle partijen die zaken doen met het collectief wettelijk verplicht om te reageren.

Verder staat er dat de classificatie weliswaar tegen het collectief op zich gericht is, maar dat de maatregel gevolgen zal hebben voor iedereen die de infrastructuur gebruikt:

De infrastructuur van A/I wordt gebruikt door schrijvers, organisatoren, onderzoekers, kunstenaars, en voor publicaties van bewegingen en mensen die er juist voor hebben gekozen omdat commerciële platforms onveilig, politiek vijandig of ontworpen waren om hun gegevens te verzamelen. Deze gebruikers worden niet automatisch gestraft alleen omdat ze een A/I-adres hebben of op Noblogs publiceren. Maar zodra de aanbieder zelf op een terrorismelijst wordt gezet, kan een gewoon contact een risico betekenen.

Meer dan alleen het collectief getroffen

Sabotmedia waarschuwt in dat opzicht voor een ‘cirkel van angst’ die alle gebruikers van de diensten zou kunnen beïnvloeden. Het bredere doel van de maatregel is de community rondom de servers van het collectief en sociale bewegingen te treffen, door onafhankelijke, censuurvrije, niet-commerciële infrastructuren, die ook controversiële inhoud en groepen hosten, onder druk te zetten.

In de tekst staat verder:

Gebruikers zouden van de betrouwbare infrastructuur van de beweging kunnen overstappen naar commerciële systemen die makkelijker te controleren zijn, en via dwangbevelen te dwingen en in kaart te brengen. De staat krijgt meer invloed, zelfs als hij geen versleutelde gegevens van AI-harde schijven krijgt: mensen isoleren zich van elkaar, aanbieders verzamelen meer informatie, en de sociale relaties rondom regime kritische betrokkenheid zijn makkelijker te observeren.

De structuur van de maatregel van de VS is duidelijk. Ze vervangt een nauw omschreven beschuldiging tegen identificeerbaar gedrag door een algemene sanctie tegen de infrastructuur; het verplaatst de handhaving van de rechtszaal naar een wereldwijd netwerk van voorzichtige instellingen; en maakt onzekerheid zelf tot een instrument van controle. Het directe doel is misschien om A/I buiten werking te stellen. Het bredere effect is echter dat iedereen die communicatiekanalen buiten de controle van bedrijven en de staat opzet, gewaarschuwd wordt dat de bescherming die ze bieden, als bewijs tegen hen kan worden gebruikt.

Solidariteit nu belangrijk

Verder staat er in de tekst dat het collectief waarschijnlijk de technische infrastructuren kan redden en hier goed op voorbereid is. De maatregel is echter niet gericht op de technische infrastructuur, maar op het geheel daaromheen. Er worden zaken genoemd zoals financiering, donaties, contracten met datacenters, enzovoort. Het is daarom belangrijk dat er solidariteit met het project is. De 25e september is geen deadline om te zwijgen, staat er verder:

Onafhankelijke verslaggeving, kritiek, protest, voorlichting en politieke betrokkenheid blijven mogelijk. Mensen kunnen het verhaal van A/I vertellen, de beweringen van de regering in twijfel trekken en aanvechten, contact opnemen met journalisten en mensenrechtenorganisaties, openbaar beschikbare materialen veiligstellen en zich onafhankelijk organiseren tegen de criminalisering van verzet via communicatiesystemen.

Toch zou het vanaf 25 september moeilijker kunnen worden het collectief openlijk en direct te ondersteunen. In een hoofdstuk ‘Wat ondersteuners voor 25 september kunnen doen’ roept het collectief op om het verhaal van het collectief te vertellen en de lezing van de Amerikaanse regering over wat er met de maatregel echt is aangevallen tegen te spreken. Verder staat er in de solidariteitsoproep van Sabotmedia, die we hier volledig weergeven:

Vorm een openbare verdedigingscoalitie. Vraag onafhankelijke servercollectieven, organisaties voor digitale rechten, hacklabs, vrije softwareprojecten, radicale bibliotheken, onafhankelijke uitgevers, journalisten, advocaten, onderzoekers en voormalige gebruikers om publiekelijk hun mening te geven. Beveilig het archief. Servers kunnen in beslag worden genomen. Domeinen kunnen worden geblokkeerd. Hostingproviders kunnen in paniek raken. Beveilig openbaar toegankelijke en historisch waardevolle Noblogs-berichten, evenals de manifesten, technische documenten, juridische documenten en de geschiedenis van A/I. Leg bron-URL’s, auteurschap, publicatiedata en opvragingsdata vast. Respecteer privacy, auteursrechten en verwijderverzoeken. Geen privé-accounts gebruiken en er worden geen beveiligingsmaatregelen omzeild. Persoonlijke archivering, onderzoek archivering en gewoon journalistiek werk zijn niet hetzelfde als het openbaar runnen van een vervangende infrastructuur; wie denkt aan een openbare Mirror site, moet eerst deskundig advies inwinnen.

Documenteer overdreven naleving. Noteer bedrijven, banken, registrars, platforms en instellingen die diensten stopzetten of materiaal verwijderen. Bewaar berichten en correspondentie. De openbare documenten zouden moeten laten zien hoe ver de classificatie verder gaat dan de formele tekst. Eis antwoorden. Vraag digitale rechten groepen, Europese instellingen en functionarissen of ze zullen toelaten dat Amerikaanse sancties een Italiaans communicatiecollectief platleggen. Vraag welke bescherming er is voor Europese infrastructuur, gebruikers en archieven. Organiseer jezelf onafhankelijk. Voer openbare discussies over autonome infrastructuur, sancties, toezicht en de wet op materiële ondersteuning. Publiceer verklaringen. Deel kennis over versleuteling. Ondersteun onafhankelijk burgerrechtenwerk dat zich richt tegen ruime terrorismeclassificaties. Bereidt legitieme materiële ondersteuning voor. A/I heeft zich in het verleden gefinancierd via vrijwillige donaties, maar Amerikaanse ondersteuners zouden tijdens de geldigheidsduur van de classificatie zonder duidelijke toestemming geen geld kunnen sturen of doorsturen. Organisaties voor digitale rechten en juridische hulp kunnen zelfstandig legitieme ondersteuningsmechanismen, licenties en mogelijke procedures om de classificatie op te heffen onderzoeken.

Luister goed naar de publieke verklaring van A/I en zorg ervoor dat de belangenbehartiging juridisch onafhankelijk blijft. De verklaring van het collectief moet uitleggen hoe hun geschiedenis en de omstandigheden moeten worden beschreven. Elke gecoördineerde campagne, elk fondsenwervingskanaal of elke directe dienst vereist een aparte juridische check. Het directe doel is om een geruisloze verdwijning van A/I onmogelijk te maken.

Het netwerk genaamd Solidariteit

A/I heeft ondernemingen overleefd die censuur eisten, evenals geheime politie-inmenging, in beslag genomen harde schijven, vijandige providers, aanvallen vanuit het parlement en internationale onderzoeken. Het Trenitalia-geval leidde tot mirror servers en een juridische overwinning. De Aruba-hack leidde tot ‘Plan R*’. Censuur door providers leidde tot vermenigvuldiging van de informatie.

De inbeslagname in Noorwegen liet zien dat het netwerk binnen enkele uren weer hersteld kon worden. Elke poging om het collectief te isoleren, verspreidde kennis over hoe censuur en toezicht werken. Elke aanval werd een kans om meer mensen te leren hoe ze elkaar kunnen beschermen. De Verenigde Staten hebben deze zaak nu in een wereldwijde test veranderd. Het gaat niet alleen om het overleven van een Italiaanse hackercollectief. Het gaat erom of het bestaan van een infrastructuur voor radicale bewegingen op zich al als terrorisme kan worden beschouwd; of privacy opnieuw kan worden gedefinieerd als camouflage; of het weigeren om identificerende informatie te verzamelen als obstructie kan worden gezien; en of een provider politiek en juridisch verantwoordelijk kan worden gehouden voor elke tekst, tactiek en bewering die via zijn systemen wordt verzonden.

A/I heeft zich 25 jaar lang voorbereid op de dag dat een server verdwijnt. Ze weet hoe een machine te vervangen, een dienst te verplaatsen, versleutelde data te herstellen en de operatie voort te zetten nadat de politie of de provider de stekker eruit heeft getrokken. De Verenigde Staten proberen iets anders. Ze proberen banken, hosts, registrars, infrastructuurproviders en ondersteuners over de hele wereld bang te maken zodat ze het collectief laten vallen. Of dat lukt, zal deels afhangen van de architectuur van A/I.

Het zal ook van ons afhangen.

Bewaar tot 25 september het verhaal. Deel het verhaal. Bouw de coalitie op. Documenteer de isolatie. Bied de hulpmiddelen aan. Bereid een legitieme verdediging voor. Laat niet toe dat de staat stilzwijgend bepaalt dat het opbouwen van een privacy bevorderende infrastructuur voor dissentie op zich al een daad van terrorisme is. Vijfentwintig jaar geleden verzamelden tien mensen zich rond een afgedankte computer en namen bewust de tijd bij het configureren, omdat iedereen in de kamer iets moest leren. Dat is nog steeds de les daarvan. Laat de kennis niet alleen over aan de expert.

Concentreer de infrastructuur niet op één plek. Laat de betrokkenen niet alleen.

De eerste server heette Paranoia.

Het netwerk dat die opzette, heette Solidariteit.