Guido Arnold over Big Tech: “Een georkestreerde exit is een harde noot om te kraken”

Geen enkele “Big Tech” zou door links kunnen worden gered, zegt natuurkundige Guido Arnold. Hierover wordt binnenkort gediscussieerd op de conferentie “Cables of resistance” in Berlijn. Zie de Nederlandse vertaling van de aankondiging hier.

===

Guido Arnold is natuurkundige en werkt aan het Duisburgse Instituut voor Taal- en Sociaal Onderzoek. Hij promoveerde in de kwantumtheorie en richt zich tegenwoordig op de politieke gevolgen van AI en big data.

===

Al in januari vroegen we u om een interview, maar u weigerde. Waarom?

Ik had er op dat moment geen behoefte aan om met mijn antwoorden nieuwe voeding te leveren, die door NIUS (1) en Apollo (2) tegen mij kunnen worden gebruikt – maar om de golf van laster en persoonlijke aanvallen van de rechtse modderpers uit te zitten en daar later tegen in te gaan. Nu, in april, begint de campagne “Nee-tegen-Nius” met een evenement in Berlijn Kreuzberg, niet ver van de NIUS-redactie.

U wordt al twee jaar door Springer-kranten weggezet als de woordvoerder van een nieuwe sabotagebeweging, en nu ook door Reichels rechts-extremistische schandpaal. Hoe komen ze daarop?

Dat kan ik niet beantwoorden, wij hebben nog steeds geen inzage in dossiers van eventuele onderzoeken. Maar uit de artikelen van de „Welt“ kan wel geconcludeerd worden dat ze speculaties toegestopt krijgen van Binnenlandse Veiligheid, tekstfragmenten, waar ik aan meegeschreven zou hebben, die door actiegroepen in hun verklaringen gebruikt zouden kunnen zijn. Het is bekend dat “Welt” en “Focus” zich laten gebruiken voor campagnes van de Binnenlandse Veiligheidsdienst.

In januari woonde NIUS een publiekelijk aangekondigde openbare lezing van mij bij in Basel en fabriceerde daar berichtgeving over alsof ze midden in een samenzweringsplan voor aanslagen op de techindustrie waren beland. Dat een medium als NIUS naar zulke middelen grijpt, is niet verrassend. Toen echter ook de “Spiegel” deze laster op journalistiek twijfelachtige wijze overnam, veroorzaakte dat bij mij en in mijn omgeving wel enige verbazing.

De genoemde lezing in Bazel hebt u echt gegeven. Waar ging het over?

Over de autoritaire tot fascistoïde politieke ambities van de “Big Tech”-industrie sinds de tweede ambtstermijn van Donald Trump. En over de politiek naar rechts tenderende werking van hun AI-instrumenten: in het bijzonder de “sociale” media in wisselwerking met de grote taalmodellen.

Wie bedoelt u precies met het “Big Tech”-complex?

Klassiek verwijst “Big Tech” naar de vijf economisch sterkste IT-bedrijven Alphabet/Google, Amazon, Meta, Apple en Microsoft. Dit zijn ook de toonaangevende bedrijven op het gebied van AI- en cloudoplossingen. Relevant voor de ecologische vernietiging is echter naast de enorme verspilling van hulpbronnen bij het in bedrijf zijn van de datacenters, ook de hardwaresector – voornamelijk met de productie en de latere dump van computerchips. Daarom kijk ik ook naar de tien grootste technologiebedrijven: NVIDIA, Apple, Alphabet, Microsoft, Meta, Broadcom, Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, Oracle, Palantir Technologies en ASML.

Maar wat is er rechts aan?

Deze bedrijven worden voor het grootste deel gerund door een kliek rechtse tech-miljardairs, die niet meer tevreden zijn met alleen het aanbieden van technologische oplossingen die sociale ongelijkheid vergroten, die de politieke openbaarheid als ruimte voor debat ontbinden en het realiteitsbesef ondermijnen. Daarbovenop streven deze bedrijven er ook naar om een op AI gebaseerde superintelligentie te ontwikkelen, die ze expliciet willen gebruiken voor het verwerkelijken van totalitaire toekomstfantasieën.

U ziet in dit rechtse complex ook een nieuw antifeminisme. Wat heeft die met “Big Tech” te maken?

Allereerst is antifeminisme heel ontechnisch het bindmiddel in de zeer inhomogene alliantie van ultrarechts-libertaire techneuten met de MAGA-beweging in de VS. Daar kraakt het inhoudelijk in alle hoeken en gaten – en zonder het gemeenschappelijke vijandsbeeld van (queer) feminisme zou deze tegenstrijdige beweging allang uit elkaar zijn gevallen. Daarbij komt dan de motivatie van “Big Tech” om de huidige grote taalmodellen in de richting van een superintelligente, transhumane toekomst te ontwikkelen. Dit is nauw verbonden met ideologieën uit het spectrum van de eugenetica. Elon Musk werkt bijvoorbeeld aan kunstmatige baarmoeders om gewenste genetische eigenschappen van bepaalde mensen mogelijk te maken. Dat is de natte droom van elke technocraat: selectieve voortplanting zonder de “hinderlijke afhankelijkheid” van een vrouw.

Ik vond uw commentaar in een interview met Radio Dreyeckland interessant, dat rechtsdenkenden in hun cultuurstrijd altijd een “burgeroorlog-optie” in gedachten hebben . Van Weimer (3) naar Weimar?

“Cultuurstrijd” klinkt onschuldig beperkt tot een symbolisch politiek niveau, waarbij rechts bijvoorbeeld een geënsceneerde verontwaardiging tegen linkse cancelcultuur gebruikt om van haar kant boeken, films, culturele financiering, enzovoort te bestrijden. Staatsminister van Cultuur Weimer waarschuwde in 2025 voor een “wereldwijde cultuurstrijd” die de vrijheid van wetenschap en kunst zou bedreigen, om hem vervolgens in 2026 in Duitsland zelf te voeren. “Sociale” media stimuleren daarbij de gewenste polarisering door het opdrijven van de sociale (conflict)temperatuur met een disproportionele versterking van de reikwijdte van haat, agitatie en desinformatie.

De permanente escalatie van conflictualiteit dient het fascisme. Fascisme heeft zelfs het losgeslagen geweld van de straat nodig. Een aangeschoten oor van Trump, een doodgeschoten Charlie Kirk, het openlijk getoonde geweld van de deportatie-eenheid ICE – dit zijn mogelijke ontbrandingsmomenten voor een naar fascisme bewegende escalatie van geweld met de mogelijkheid van een burgeroorlog, waarvan het machtsonevenwicht momenteel in het voordeel van rechts zou uitvallen.

U geeft aan dat technologie altijd machtsverhoudingen weerspiegelt. En in een systeem zonder heerschappij?

Een bevrijde samenleving moet onder algehele maatschappelijke betrokkenheid de voordelen en de schadelijke effecten van individuele technologieën beoordelen. Een kerncentrale blijft een totale sociaal-ecologische ramp, ook als die niet-kapitalistisch wordt geëxploiteerd. En iedereen die de enorme verspilling van in het bijzonder energie en water in relatie tot het maatschappelijke nut ziet, komt tot de conclusie dat, naast taalmodellen zoals ChatGPT ook cryptovaluta en streaming geen opties zijn voor een bevrijde samenleving – zo eerlijk moeten we zijn.

Welke reeds bestaande schade ziet u daar?

Allereerst de ecologische schade, die de ongeremde groei van hyperscale datacenters voor AI met zich meebrengt. Het effect van het afbreken van de politieke publieke ruimte zal door de meerderheid pas heel laat worden herkend. Ik ga zelfs zo ver om te zeggen dat “Big Tech” momenteel vrijwel ongehinderd een “politiek van het einde van de politiek” doorzet. Zonder massaal verzet belanden we onvermijdelijk in een post-democratie van algoritmisch bevolkingsmanagement.

Over twee weken bent u aanwezig op de conferentie “Cables of Resistance” in Berlijn. Het gaat daar ook over socialisering. Welke “Big Tech” zou door links gered kunnen worden – en welke niet?

Geen enkele is in de huidige vorm te redden. We zouden elke technologie moeizaam uit haar technocratische verknopingen moeten lossnijden – sommige zouden we sociaal-technisch ingrijpend moeten ombouwen – zoals de “sociale” media. Bij sommige technologieën werkt dat helemaal niet – bij de AI-taalmodellen zoals ChatGPT. En bij een aantal kan een emancipatorische samenleving dat helemaal niet willen – bijvoorbeeld de automatisering van het doden met behulp van Palantir.

Sommige – ook linkse – tech-optimisten/s beschrijven het “bevrijden” van specifieke technologieën als een “loskoppeling” van het kapitalisme. Ik vind dat op zijn best naïef. Er bestaat geen gemakkelijk identificeerbare kern van het kapitalisme waarvan we de schil van een zogenaamd neutrale technologie netjes kunnen afpellen. De technologische aanval (4) op onze ecologische, materiële en sociale levensbasis is helaas veel complexer.

Hoe zou een bedrijf als X/ Tesla/ SpaceX op de knieën kunnen worden gedwongen? Wie zouden daarvoor de handen ineen moeten slaan?

In de VS was er in 2025 – onder andere uit minachting voor Elon Musks staatsgreepachtige sloop van de federale diensten als Maestro van Ontslag – een brede campagne tegen zijn bedrijfsconsortium. Honderden Tesla-showrooms werden geblokkeerd of aangevallen. Beroemdheden verkochten en plein public hun Tesla. Velen anderen plakten de excuus-sticker “Ik kocht dit voordat Elon gek werd” er op. Dit heeft de reputatie van de voormalig toonaangevende e-auto fabrikant enorme en blijvende schade toegebracht. Elon Musk is typisch de ideale figuur voor ongebreidelde hoon en minachting.

Een georkestreerde exit van het platform X daarentegen, die in verbinding met de AI “Grok” toenemend fascistische respons in debatten genereert, is toegegeven een harde noot om te kraken, aangezien X zichzelf nog steeds als politiek- journalistiek relevant “meningsbepalend” platform ziet en de traditionele media triggert.

Bij SpaceX, Starlink en Neuralink kan ik me hooguit sluwe hackers voorstellen, maar toegegeven, dat klinkt erg als “wensdenken”. Samengevat – aan een antifascistisch en feministisch tegenoffensief op het niveau van de technologische aanval moeten we nog hard werken – de genoemde bewegingsconferentie van 10 tot 12 april in Berlijn zou daarvoor een belangrijke bouwsteen kunnen zijn.

Noten van de vertaler:

1. Nius is een Duitstalig online medium, opgericht in 2022 in Berlijn, dat wordt geclassificeerd als een rechts-populistisch en rechts-conservatief portaal in de stijl van Fox News. De hoofdredacteur is Julian Reichelt, die tot 2021 in dezelfde functie werkte voor het Duitse blad Bild.
2. Apollo News is een rechts-libertarisch online magazine. Het werd in 2018 opgericht door Max Mannhart in Berlijn-Treptow. Naast het online magazine verspreidt Apollo News ook berichten via sociale media.
3. Wolfram Weimer (1964) is een Duitse uitgever, publicist, ondernemer en politicus (onafhankelijk). Sinds 2025 is hij staatsminister voor Cultuur en Media. Weimer is controversieel als minister. Kritiek werd onder andere veroorzaakt door zijn pogingen om politieke invloed uit te oefenen op culturele instellingen.
4. “IT – De technologische aanval van de 21ste eeuw (2017)” is in Nederlandse vertaling te lezen bij Socanta: https://socanta.neocities.org/tech-angriff

Vertaling: Socanta (https://socanta.neocities.org/)