Betweters, relschoppers en plunderaars
Sinds de Grote Mobilisatie van de Franse scholieren en iedereen die solidair met ze is weet iedereen – zelfs/ook in Nederland – dat ze in opstand zijn gekomen. Tiepisch is vervolgens de beeldvorming over de opstand, en de eenzijdige mening van deskundologen in de meeeehdia. Unaniem zijn ze van mening dat de relschoppers misdadig zijn en zelfs extreemrechts in het zadel helpen. Maar de enige reden dat ze het over hen hebben, is omdat ze de kont tegen de krib hebben gegooid.
(Foto: demonstratie in Nimes op 31 oktober 2026, foto Jeanne Menjoulet, Flickr, CC-BY-4.0)
In Frankrijk is dat wel anders, wat een van de redenen is dat ze dáár wel in opstand komen en de jeugd in de lage landen voornamelijk denkt dat het leuk is om extreemrechts te zijn.
Lezers van globalinfo.nl (sorry voor de onbeschaamde zelfpromotie, maar ik doe het niet voor mijn eigen portemonnee, dus dan mag het) wisten dat het er aan zat te komen en kunnen het enigszins volgen als ze bij gebrek aan kennis over de Franse taal niet zelf in staat zijn de boel te volgen. Maar dat geldt kennelijk niet voor de rest van het land en diens journalisten. Overal zat het te kwekken over ‘het geweld van de demonstranten’ en het grootste probleem was natuurlijk: de plunderingen.
Zelfs als je dat alles – in Frankrijk dus – van een afstandje observeert zoals wij allen meestal deden, is het verschil in beleving van het gebeuren opmerkelijk en verontrustend. Ik zag vooral een bemoedigende en fascinerende lawine aan filmpjes met zingende en dansende jongeren en een verfrissende golf nieuwe militantie. Overal, en letterlijk in alle Franse steden kwamen grote groepen mensen de straat op, klonk de leus: ‘Siamo Tutti Antifascisti!’. Hier werd een hele generatie jongeren gepolitisieerd en gemobiliseerd tegen extreemrechts. Geen wonder dat die zich zorgen gaat maken, in Frankrijk én Nederland.
En toen het geweld: tegen de demonstranten ja, verontrustende hoeveelheden gewonde actievoerders, vaak piepjong en letterlijk duizenden arrestaties. Ongelofelijke beelden van zwaar bewapende en gemilitariseerde staatsmacht die minderjarige demonstranten vertrapt. Niets van dat alles in de kletsshows en opiniepagina’s. Die zagen alleen maar geweld door demonstranten en waren ogenschijnlijk diep getroffen door het feit dat er niet alleen banken en kantoren waren bezocht tijdens de demonstraties, en ketens van multinationals, maar soms ook gewone middenstanders. Geen woord over de context en wat er aan voorafging (of enige kennis of informatie over wat er nu werkelijk gebeurd is; hoeveel kleine middenstanders zijn er daadwerkelijk getroffen, en wat klopt er van de meldingen dat juist dit door infiltranten gedaan zou zijn?).
Extreemrechts, Wilders voorop, maar ook al die andere hele en halve fascistische partijen die we tegenwoordig hebben en hun media, gingen meteen over tot het te koppelen aan hun favoriete obsessie: migratie. Dat krijg je er nu van als je ‘iedereen maar toelaat’ was de stompzinnige mantra van Baudet en de rest van de treurige roedel. En inderdaad, de jeugd in de Franse middelbare scholen is gemengd en de beweging die is ontstaan is dat ook. De segregatie die in Nederland zo hardnekkig is, is in Frankrijk zowiezo minder en komt bij protesten geheel te vervallen. De lange Franse koloniale geschiedenis werd onder andere vertaald doordat scholieren van Algerijnse afkomst soms borden meedroegen die herinnerden aan het lang verborgen gebleven bloedbad van 17 oktober 1961 in Parijs, toen waarschijnlijk meer dan 200 weerloze bewoners van Algerijnse afkomst die voor onanfhankelijkheid demonstreerden, werden afgeslacht en in de Seine gegooid. (Wikipedia)
“Wij zijn de kinderen van degenen die jullie in 1961 niet konden doden”. Stond op sommige borden te lezen. Geen Nederlands praatprogramma die daar aan herinnerde uiteraard.
Ik heb ze niet allemaal gezien, eigenlijk geen een helemaal, maar wel dingen in de kranten gelezen en zoiets op de telegraafwebsite nu.nl. Daar hebben ze drie deskundologen gebeld. Sarah Wolff (‘is hoogleraar International Studies and Global Politics aan de Universiteit Leiden’ ). Volgens Sarah Wolff – die uiteraard alle ins en outs van de Franse linkse beweging claimt te kennen – zijn er “momenteel twee soorten relschoppers in Frankrijk: opportunisten en anarchisten”. Dan is er nog Niek Pas (Niek Pas, universitair docent Franse geschiedenis, ziet de opportunisten als “gelegenheidsplunderaars die niet per se politiek gemotiveerd zijn”) en de eerder ook bij Konfrontatie gesignaleerde ‘ex-AIVD’-er Berrie Hanselman, ook enorm deskundig: “De laatste dagen zijn er vooral anarchisten en jongeren uit de banlieues in Frankrijk. Eerder waren er ook ‘Gele Hesjes’, scholieren en boeren.”
Ze hebben het allemaal over het Black Bloc, en inderdaad zijn opvallend veel Franse demonstranten (net als voetbalsupporters in heel Europa trouwens) in het zwart gekleed. Daar weten ze alle drie alles van. Nou ja lees zelf maar.
Ik vraag me af of een van die drie ‘experts’ (nu.nl) ooit een rel van nabij heeft meegemaakt. Hun kennis over dingen als black bloc (volgens Hanselman ‘een anarchistische groep die geweld niet schuwt’) hebben ze veelal uit het handboek van de activistische politicoloog Francis Dupuis-Déri, die wél weet waar hij het over heeft. Ik heb trouwens toen het gemaakt werd nog meegewerkt aan de oorspronkelijk Franstalige eerste editie van dat werk. Maar waarschijnlijk hebben ze dat zelfs niet gelezen en snateren ze gewoon het mainstream commentaar van de Franse en Amerikaanse zenders na. Ook Lubach trouwens, die een verpletterend slechte uitzending over de Franse rellen maakte met een soort neoliberaal verhaal dat ze alleen maar gratis bier willen (en dat gelukkig door onze beste bewegingsjournalist Bo Salomons uit elkaar genomen werd bij Doorbraak).
Bij al dat commentaar is er werkelijk nooit iemand die ook maar enig begrip voor de boze scholieren en andere demonstranten toont. Waarschijnlijk word je ook nooit meer uitgenodigd en zou je je eventuele baan kwijtraken als je dat wel zou doen.
In Frankrijk is het in de mainstream niet veel anders, en ook daar zijn gruwelijke extreemrechtse zenders als CNews constant aan het hetzen en om zware straffen voor arrestanten aan het krijsen. Mainstream is het iets beter (dan in Nederland) omdat half Frankrijk natuurlijk zelf meemaakt hoe het zit en minder makkelijk in de luren te leggen is. Maar ook daar is er uiteraard een slag om de ‘waarheid’ op de sociale media, met veel gemanipuleerde beelden en racistische rotstreken.
Maar het grootste verschil is dat er linkse media zijn opgebouwd met een tamelijk groot bereik die niet bang zijn om uit te leggen waarom de demonstranten boos zijn en dat het leeghalen van winkels en kantoren goed te begrijpen is.
Mijn favoriet is de filosoof Norman Ajari op Blast
Hij problematiseert het ‘ heilig verklaren van eigendom’ waar andere commentaren mee doorspekt is en legt uit hoe veelzeggend het is dat al die demonstranten uit de buitenwijken van Parijs de poepsjieke binnenstad binnentreden en besluiten dat het genoeg is geweest en dat ze gaan nemen wat zowiezo van hen zou moeten zijn. Degenen die doorgaans de portemonnee kunnen trekken om bij Louis Vuton te shoppen, zitten nu te piepen en dat is nu precies de bedoeling.
Ook in een gesprek op Lundi Matin (een website die dus op maandagmiddag zijn stukken publiceert, ik probeer af en toe wat te vertalen) waren ze in die trend aan het toelichten wat er te verwachten was voor de ‘derde acte’ op zaterdag 31 oktober, toevallig of niet Halloween en die ironische oproep wqas dan ook om allemaal leuk verkleed de straat op te gaan. Zie Dress Code Halloween.
De protesten gaan dus lekker door. Geloof niets van de onzin die verspreid wordt (door vaak ook autoritair linkse organisaties en parlementaire believers) dat de protesten exteem rechts in de kaart spelen. Natuurlijk probeert die ze uit te buiten, maar toen er nog geen scholierenopstand was stond Le Pen en haar kotsmisselijke RN óók op winst. Ze hebben de grootste moeite om nu weer in de aandacht te komen, en kunnen dat alleen doen door verhalen die niemand gelooft (behalve de media in Nederland) dat linkse partijen achter de rellen zitten. Ze kunnen in ieder geval niet meer het sprookje verkopen dat ze ‘de enigen zijn die tegen Macron zijn’. Extreemrechtse knokploegen die eerst verrast werden door de massaliteit van de protesten, zijn nu in toenemende mate bezig om knokploegen te vormen om demonstraties aan te vallen (een traditie in Frankrijk). Een deel van de aandacht van de demonstranten gaat daarom uit naar zelfverdediging tegen fascisten, die vaak in goede samenwerking met de politie opereren. Extreemrechts en de politiestaat zijn altijd twee handen op een buik geweest, en de slag wordt vol aangegaan door de scholieren en alle bewegingen die nu de kans zien om te winnen. Opvallend veel leuzen en borden gaan over revolutie, en Macron is al dood verklaard. Maar het is dan ook Halloween, of meer katholiek: De Dag der Doden en dan Allerheiligen.
PS: Donderdag 5 november algemene staking.