Waar komen de dereguleringswetten van de EU vandaan? Uit uitgebreide gesprekken tussen de Europese Commissie en bedrijfsgroepen, vaak in ondoorzichtige nieuwe vormen van dialoog, aldus het rapport „This is what corporate capture looks like!“

De EU bevindt zich op een ongekend dereguleringskoers. Talrijke verworvenheden op het gebied van milieuregelgeving, sociale rechten, digitale rechten en klimaatbeleid worden snel en systematisch teruggedraaid. In een nieuw rapport getiteld “This is what corporate capture looks like” laat Corporate Europe Observatory zien hoe deze zogenaamde ‘vereenvoudigingsagenda’ een gezamenlijke onderneming is van Europese commissarissen en lobbygroepen.

Hoewel dereguleringscampagnes niets nieuws zijn in de Brusselse politiek, onderscheidt deze zich door haar omvang en aanpak: alle EU-commissarissen worden strikt verplicht om resultaten op het gebied van deregulering te boeken, en het initiatief is bedoeld om jarenlang te duren. Lobbyisten van bedrijven en andere vertegenwoordigers van het bedrijfsleven worden uitgenodigd om een belangrijke rol te spelen.

In het rapport laten we zien hoe er sprake is van een hoge mate van ‘corporate capture’ in de vele bijeenkomsten die commissarissen hebben gehad met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, en in de twee nieuwe vormen van dialoog die zijn opgezet om de dereguleringsstrategie vooruit te helpen, de zogenaamde Implementation Dialogues en de Reality Checks, die beide worden gedomineerd door vertegenwoordigers van het bedrijfsleven.

Het resultaat is een lawine aan voorstellen voor deregulering, die door de Europese Commissie zijn ingediend in de vorm van zogenaamde omnibusvoorstellen, waarvan er in 2025 tien zijn gepresenteerd. Bij nadere bestudering blijkt dat de belangrijkste voorstellen terug te voeren zijn op eisen van bepaalde bedrijven of lobbygroepen.

Kortom, deze ‘vereenvoudigingsagenda’ – deze dereguleringscampagne – dreigt de weg vrij te maken voor een nog sterkere rol van lobbygroepen van bedrijven in de Europese Unie in de toekomst. We hebben strategieën nodig om dat te voorkomen, waaronder het verdedigen van bestaande ethische normen, maatregelen om de invloed van bedrijven te stoppen en terug te dringen, en een brede campagne om regelgeving in het algemeen belang te verdedigen en uit te breiden.