Er waren er die NIET gingen. Vijftien eeuwen straf voor Indonesië-weigeraars. In 1995 bracht Solidariteit Er waren er die NIET gingen uit. (*1) Een ode die Henny Zwart schreef aan de dienstplichtigen die in de jaren 1946-1949 weigerden deel te nemen aan de koloniale oorlog in Indonesië. Vandaag maken we het boek van ons oud-redactielid, 1984-2005, toegankelijk op het web. In dank aan en uit bewondering voor Henny die in 2014 overleed.( *2)

(Door Hans Boot, oorspronkelijk verschenen bij solidariteit)

Over de inhoud. Een goed gedocumenteerde tekening van Neerlands koloniale geschiedenis. Afgewisseld door zestien schokkende en ontroerende interviews met toenmalige dienstplichtigen, een 'spijtoptant', een Indonesische vrijheidsstrijder en vrouwen van weigeraars over de 'foute oorlog'.

Lof

Zeker nu de kritische beoordeling van de Nederlandse strijd tegen de Indonesische onafhankelijkheid de laatste jaren een nieuw leven is ingeblazen (* 3), verdient Henny's aanklacht tegen “vijftien eeuwen straf voor Indonesië-weigeraars” alle aandacht. Hier een paar citaten uit besprekingen van haar boek in enkele media.

Het Parool, 7 april 1995

Henny Zwart heeft uit de geschiedenis opmerkelijke feiten opgediept. Zo zijn bijvoorbeeld de eerste troepenzendingen in strijd met de grondwet geweest.

Haagsche Courant, 8 april 1995

Een boek over een onbelicht aspect van het - overigens nooit echt van de grond gekomen - nationaal debat over Nederlands-Indië.

VPRO, OVT, 9 april 1995

Kopen dit boek, want nog steeds strijden de Indonesië-weigeraars voor een officiële rehabilitatie door de Nederlandse overheid. Hun aangrijpende verhalen maken overduidelijk dat ze die genoegdoening voor meer dan honderd procent verdiend hebben.

De Volkskrant, 15 juni 1995

De waarde van haar werk ligt vooral in de uitgebreide interviews die zij had met een aantal weigeraars en in de aandacht die zij vestigt op de rol van vrouwen in het verzet tegen uitzending naar Indonesië van dienstplichtigen.

Wim Wertheim, in het voorwoord: De term 'deserteur' - ook door minister Pronk gebruikt toen hij voor deze groep slachtoffers van het Indië-beleid officiële rehabilitatie bepleitte - is volkomen onjuist. Henny Zwart bezigt de enig juiste term: Indonesië-weigeraar.

Noten:

(*1): Link naar online versie

(*2): Zie over het leven en werk van Henny Zwart hier 

(*3): Zie bijvoorbeeld bij Solidariteit, Maurice Ferares: 318 extra-2, 25-12-2016; 323 extra-3, 5-03-2017; 340 extra-3, 15-10-2017. Klaas Stutje: 314 commentaar, 30-10-2016; 244 extra 2, 23-02 -2014.

------------------------

Aanvulling globalinfo.

Zie ook uitzending van Andere Tijden