(7 maart 2017) Begin maart ontruimde en sloopte de Italiaanse politie een groot sloppenkamp in de buurt van de stad Foggia, tot dan toe het onderkomen van honderden arme landarbeiders. Gevolg: landarbeiders dakloos en zonder inkomen, voortzetting van slavernijachtige toestanden in de regionale groente- fruitteelt, en problemen voor het alternatieve opvangproject Casa Sankara. Het maffieuze koppelbazensysteem dat grote winsten oplevert voor de grootgrondbezitters wordt niet echt aangepakt.


(door Matt Hermers, oorspronkelijk gepubliceerd op supermacht.nl) (fotos: o.a. campagneinlotta.org)

Op 1 maart deden zo´n honderd mensen van gemeentepolitie, militaire politie, financiële politie en brandweer een inval in een groot sloppenkamp in zuidelijk Italië. Na de ontruiming begonnen bulldozers met het vernielen van de hutten van karton, hout en plastic. Het gaat om het zogenaamde Gran Ghetto dat zich bevindt tussen San Severo en Rignano Garganico, in de buurt van Foggia (regio Apulia/Puglia).

´Gran Ghetto´

Het kamp doet al ruim 10 jaar ´dienst´ als een zeer goedkoop arbeidsresevoir en in het hoogseizoen leven er ongeveer 3000 arbeidsmigranten (in erbarmelijke en gevaarlijke omstandigheden). De meesten van hen zijn afkomstig uit Afrika en beschikken niet over geldige verblijfspapieren of werkvergunning. Met zovele andere migranten in Italië vormen zij het ´leger van landarbeiders´ dat via koppelbazen te werk wordt gesteld op de groente- en fruitvelden. Daar zwoegen ze hard, onder slechte werkomstandigheden en voor een zeer laag loon, om de Italiaanse en Europese supermarkten te voorzien van goedkoop voedsel.

In de media werd op 1 maart gemeld dat de politieoperatie een uitvloeisel was van een onderzoek naar ´criminele infiltratie´ in het kamp, een onderzoek dat in 2016 was opgestart. Sommige waarnemers gaan er echter vanuit dat politieke motieven (van Apulia gouverneur Emiliano en andere belangrijke politici) hier een grote rol speelden gezien de ruime mediaaandacht die werd gegenereerd. Bovendien sluiten de gebrekkige opvang van de ontruimde migranten en het feitelijk ongemoeid laten van het koppelbazensysteem naadloos aan bij het huidige politieke klimaat in Italië gekenmerkt door demagogie tegen vluchtelingen en arbeidsmigranten.

Volgens offciële gegevens van de politie zijn 340 mensen uit het kamp gehaald en overgebracht naar het terrein van de voormalige (en bouwvallige) boerderij Arena in de buurt van San Severo en naar het terrein van het project Casa Sankara in de buurt van Foggia waar een provisorisch tentenkamp is opgezet. Solidaire activisten schatten echter dat het totale aantal ontheemden 500 is. Want al vóór de ontruiming weken zo´n 60 mensen uit naar Casa Sankara en sinds de ontruiming houden zich tussen de 100 en 120 mensen schuil in de buurt van het ´Gran Ghetto´ en slapen daar nu in de openlucht of in autos.

Opvang

De overheid zorgt slecht voor de mensen die ze heeft ontruimd. Op de dag van de ontruiming is de migranten gevraagd om vrijwillig te vertrekken uit het ´Gran Ghetto´ en is hen onderdak en (legaal) werk in het vooruitzicht gesteld. Uiteindelijk zijn vele honderden per bus afgevoerd, maar in de Arena blijken er veel te weinig bedden beschikbaar te zijn en is er geen mogelijkheid om werk te krijgen (en dus te voorzien in het levensonderhoud). Ook wordt er alleen koud eten geserveerd, is er geen warm water en zijn er geen aparte voorzieningen voor vrouwen.

Ook in Casa Sankara verblijven mensen. Het is een project [*] dat een tijd geleden is opgezet door migranten (en ondersteund door Italianen) om andere migranten op te vangen die niet meer willen werken voor de koppelbazen (de ´capos´). Een deel van de nieuwe gasten van Casa Sankara maken echter wèl gebruik van de arbeidsbemiddeling door koppelbazen, omdat die daar met hun busjes in de buurt kunnen komen. Dat, terwijl Casa Sankarea juist is opgezet om een bestaan te bieden aan diegenen die géén slaaf meer willen zijn van die koppelbazen. Door de situatie is de druk op de voorzieningen en de doelstelling van dit project erg groot.

Demonstratie

Op de dag na de ontruiming was er een demonstratie van zo´n 200 migrantwerkers voor het gebouw van de gouverneur van Foggia. Ze protesteerden tegen de ontruiming en vernieling van de hutten in het ´Gran Ghetto´. Ze zeiden bij of in het ´Gran Ghetto´ te willen blijven omdat ze anders bang zijn hun werk te verliezen. Vier van hen werden ontvangen voor een gesprek met de gouverneur die echter pertinent weigerde toestemming te geven voor hun terugkeer naar het ´Gran Ghetto´.
                                       

Een groot aantal migrantwerkers keerde desondanks terug naar het voormalige kamp omdat ze daar, zonder inmenging van de overheid, kunnen worden opgepikt door capos om te gaan werken op de velden. Bovendien begint over niet al te lange tijd het seizoen van de tomatenoogst dat garant staat voor heel veel werk tot aan het eind van de zomer.

Brand

In de nacht van donderdag op vrijdag brak er brand uit in het kamp. Daarbij kwamen twee Malinezen om. Overlevenden zeiden te vermoeden dat de brand is aangestoken om hen alsnog weg te krijgen uit het gebied.

Na de brand uitte de vakbond USB zware kritiek op de autoriteiten. In een verklaring zegt de bond dat de ontruiming en de behandeling van de migranten laat zien dat de overheid faalt in

het aanpassen van het beleid voor arbeid in de landbouw en in het daadwerkelijk aanpakken van het caposysteem en de slavernij op de velden. De USB beschouwt de twee doden door de brand zeker níet als ´collateral damage´ (zoals sommigen het betitelen) en zegt haar solidariteit en juridische ondersteuning toe aan de migrantwerkers die dat in deze tijd van openlijk racisme hard nodig hebben.


Meer protest

Op 4 maart werd in Rome uit solidairteit met de migrantwerkers voor het ministerie van Binnenlandse Zaken gedemonstreerd tegen de ontruiming en vernieling van het kamp.


Meer lezen:
– ¨Update staking ‘illegale’ landarbeiders en repressie in Spanje,¨ Supermacht, 16 maart 2008.
– ¨Geen fatsoenlijk voedsel zonder fatsoenlijke arbeid! (Rotterdam Science Festival, 25 sept.),¨ Supermacht, 19 september 2015 (+update).
– ¨VoedselAnders 12 febr. Wageningen: Towards Food Sovereignty that Works,” Supermacht, 7 februari 2016 (+ update 2 maart).
– ¨Migrants, esclaves de l’or rouge en Italie,¨ Sara Prestianni Albums.
– ¨Ethiopische Fairtrade rozenarbeiders leven in armoede,¨ Zembla, 18 mei 2016.
– ¨17.500 moderne slaven in Nederland,¨ Fair Work, 31 mei 2016..
– ¨Profiting from Dependency,¨ Fair Work, 28 juni 2016.
– ¨CIRI Forum on Worker-driven Innovation in the Globalized Economy, Learning from Encounters, Forum report,¨ ISS 9 januari 2017.
– ¨European governments take note of Fair Food Program’s power to resolve longstanding human rights conflicts,¨ CIW, 30 januari 2017.
– ¨$3.5 million judgment closes books on yet another forced labor case in Florida’s fields,¨ CIW 21 februari 2017.

Beeldmateriaal:
– Video: https://www.youtube.com/embed/Tdh475NaTpM?feature=oembed
– Video: https://www.youtube.com/embed/z4JV3o4-wy0?start=1&feature=oembed
– Fotos: http://www.matteodemayda.com/GHETTO-ITALY
– Fotos: https://www.flickr.com/photos/saraprestianni/

Noot:
[*] Meer over ¨Ghetto out – Casa Sankara¨:
– ¨Casa Sankara,¨ Papa Latyr Faye/ Archipel, 21 januari 2017.
– ¨Bericht über den Vortrag ´Die Schattenseite der roten Tomate´,¨ Welt aus den Fugen, 25 december 2016.
– Thomas Sankara is een voormalige president van Burkina Faso, die vermoord is vanwege zijn demokratische beleid.

Bronnen:
– ¨l Gran Ghetto resta ancora lì. Nessuno sgombero. Controlli ai migranti presenti nel Villaggio di Cartone,¨ Frontiera TV, 1 maart 2017.
– ¨Migrants cleared out of Rignano Garganico shantytown – Inquiry began in 2016, criminal infiltration possible,¨ ANSAmed- 1 maart 2017.
– ¨Immigrati ricevuti in Prefettura, nessuna possibilità di tornare al Ghetto. 110 i posti letto trovati,¨ Immediato Net, 2 maart 2017.
– ¨Two Malian refugees die in fire at farm workers’ camp in Italy,¨ Guardian, 3 maart 2017.
– ¨Foggia, incendio nel ´Gran ghetto´ di Rignano appena sgomberato: morti due migranti,¨ Fotografo Nicoletti, 3 maart 2017.
– ¨USB Puglia: La tragedia di Rignano Garganico,¨ USB, 3 maart 2017.