Image Frontex is de gemeenschappelijke EU-instelling om de buitengrenzen te bewaken. Deze werd in oktober 2004 opgericht. Nederland, dat zelf helemaal geen EU-buitengrens bezit, is er onder meer actief bij betrokken doordat het komend jaar een marineschip zal inzetten voor de Afrikaanse kust. De instelling is verantwoordelijk voor duizenden doden per jaar.

 

Overgenomen van indymedia-Duitsland en vertaald door globalinfo.nl De links verwijzen meest naar Duits- of Spaanstalige bronnen.

Hulporganisaties gaan ervan uit dat het aantal doden rond de Canarische eilanden stijgt door de Frontex-activiteiten. Dat slechts 12.000 mensen erin geslaagd zijn om vanuit West-Afrika de Canarische eilanden te bereiken, is gedeeltelijk te verklaren omdat nog meer mensen bij pogingen om de oversteek te maken verdronken, verhongerd of van de dorst omgekomen zijn. De route wordt immers steeds langer en gevaarlijker. Want die 12.000 zijn er duidelijk minder dan in het voorgaande jaar. Van officiële kant is toen al ingeschat dat zo'n 6.000 mensen de gevaarlijke oversteek niet overleefd hebben.

Frontex, wiens budget onlangs opnieuw verhoogd werd, ontkent de feiten met merkwaardige eigen getallen die zelfs afwijken van de getallen die verstrekt worden door het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. (Zie ook: Anti-Frontex Internationaal ). Aangezien er in maart parlementsverkiezingen gepland staan in Spanje, wordt de afscherming verscherpt. "Bij meerdere ongelukken met schepen zijn er afgelopen weekend in de Middellandse Zee en in de Atlantische Oceaan meer dan 140 vluchtelingen om het leven gekomen. (...) In de Atlantische Oceaan voor de kust van Marokko zijn tenminste 50 mensen vermist die probeerden op de Canarische Eilanden te geraken. Bij een ander incident stierven volgens de politie rond de 40 Afrikanen voor de kust van Senegal die eveneens op weg naar de Canarische eilanden waren." Tot zover een bericht van AFP van 10 dec. 2007 over het offer dat dagelijks gelaten wordt door mensen om van Afrika over de zee naar Europa te komen. Image

Alleen in 2006 waren de lokale autoriteiten van de Canarische Eilanden, de voor de kustbewaking ingezette Guardia Civil, de Spaanse geheime dienst en hulporganisaties als het Rode Kruis en de Rode Halve Maan het erover eens dat er voor de West-Afrikaanse kust een massasterfte voltrok. Duizenden hadden de gevaarlijke overtocht naar de vakantie-eilanden niet overleefd. Met 6000 becijferde de regionale regering van de Canarische Eilanden het aantal preciezer . Steeds meer hulporganisaties gaan ervan uit, dat dit cijfer in 2007 zelfs nog hoger uit zou kunnen vallen.

In oktober gaf de Guardia Civil het getal van degenen die in de omgeving van de Canarische Eilanden aangetroffen werden of daar aangekomen zijn, met 255 aan. Hulporganisaties telden het aantal doden waarvan melding werd gemaakt in persberichten bij elkaar op en kwamen op bijna 400 uit. Ook het Rode Kruis denkt dat de verscherpte grensbewaking via Frontex verantwoordelijk is voor het gestegen aantal doden. "Hoe meer barrières er opgebouwd worden, hoe groter het risico wordt, omdat men probeert de controles te omzeilen. De binnenkomers nemen steeds langere routes, zijn langer onderweg, gaan verder uit de kust en reizen 's nachts om niet teruggezonden te worden". Dat verklaarde Gerardo Mesa, voorzitter van het Rode Kruis op het eiland Fuerteventura. Onlangs probeerden drie Marokkanen de gevaarlijke oversteek vanaf West Sahara zelfs op een surfplank. Daarmee hoopten ze de warmtesensoren te slim af te zijn, die tegenwoordig groepen mensen in boten registreren.

Image
poging om de grens bij Melilla in Marokko te bestormen in 2005
Inderdaad worden de routes langer, de vertrekpunten verschillender en de voorbereidingen voor een overtocht geheimer. Van enkele tientallen kilometers vanaf de door Marokko bezette West-Sahara, zijn het enkele honderden geworden om van Nouadhibou in Mauritanië te starten, omdat Marokko onder druk van de EU harder is gaan optreden tegen overstekers. Toen kwam het honderden kilometers zuidelijker gelegen Nouakchott en toen ook Mauritanië onderdeel ging vormen van de afscherming, startten velen vanuit Saint Louis in Senegal. Er wordt ook gestart vanaf de Kaapverdische Eilanden, Gambia en Guinee-Bissau en de route is meestal veel meer dan 1000 kilometer lang. De vlaktes waar mensen in het water verdwijnen, zijn verveelvoudigd. Een goed overzicht van de aantallen mensen die vertrokken zijn en hoeveel daarvan aangekomen zijn is bijna onmogelijk, om in te kunnen schatten hoeveel van hen zijn omgekomen.

Het staat vast dat ook dit jaar meer dan 12.000 mensen de Canarische eilanden bereikt hebben. Vast staat ook dat Frontex meldt tot begin december 8.258 mensen voor de West-Afrikaanse kust opgepakt en weer teruggestuurd te hebben. Dat alleen al toont aan dat de afscherming mislukt, aangezien dit jaar nog altijd drie keer meer mensen erin geslaagd zijn als in 2005, ook al zijn het er veel minder dan de 31.000 van vorig jaar. Bij Frontex zijn ze vooral bezorgd dat ze de schuld zouden krijgen van het stijgende aantal doden: "Wij zijn er bezorgd over dat dergelijke geruchten grote omvang zouden kunnen nemen", verklaarde plaatsvervangende algemene directeur Gil Arias (bron). Om zijn beweerde succes te onderstrepen, verklaarde hij zelfs dat "Het aantal doden en verdwenenen is omlaag gegaan".

Daarvoor moet hij flink goochelen met getallen. Terwijl de Spaanse geheime dienst, de Guardia Civil en hulporganisaties eensluidend over duizenden doden spraken, brengt Arias Gil het aantal voor 2006 terug tot "983 personen". Hoe hij daarop komt, verklaart hij niet. Hij voegt toe dat 38 personen dood op de eilanden aangespoeld zouden zijn en dat 24 mensen na aankomst aan de gevolgen van de oversteek gestorven waren, de rest zou op zee verdwenen zijn. Aangezien de activiteiten van Frontex in 2007 uitgebreid werden, moeten de getallen nu positief uitvallen om het geld te rechtvaardigen. Arias verklaarde dat dit jaar tot 11 december 9 personen dood op de Canarische Eilanden aangekomen zouden zijn en 34 in zo'n slechte staat dat ze later overleden zijn. Nog eens 514 mensen zouden onderweg van West-Afrika verdwenen zijn.

De getallen van de Frontex-chef zijn ongehoord. Hulporganisaties omschrijven hem simpelweg als leugenaar, maar het kan zijn dat hij de doden liever niet ziet . Inderdaad heeft Arias al problemen gekregen omdat zijn cijfers nogal verschillen met die van het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken dat het aantal doden al met 1000 doden aangeeft. Mensenrechtenorganisaties hebben alleen al in de drie weken voor 10 december acht doden geregistreerd die op de Canarische eilanden aangekomen zijn. Er zou een nieuw dodenrecord zijn. "Er komen minder mensen aan omdat er steeds meer onderweg het leven laten", klaagt de voorzitter van de Vereniging van Afrikaanse Immigranten (Asiaf). Secka Mbaye geeft ook aan wat de oorzaak is van het stijgende aantal doden: "Vroeger duurde de overtocht drie a vier dagen en momenteel is een deel van de boten 15 tot 20 dagen onderweg om de bewaking te omzeilen". Uit Senegal of Mauritanië zouden nauwelijks nog boten komen, des te meer daarentegen uit Ghana, Ivoorkust of Guinee-Bissau (bron) .

De getallen van Frontex komen ook niet overeen met die van de Guardia Civil. Het voldoet trouwens om een enkel incident naar voren te halen om te kunnen stellen dat er wat verkeerd is aan de getallen van Arias. Begin september werden er alleen al tien lichamen geborgen toen een van de boten bij Gran Canaria omsloeg . Alleen daarbij kwamen dus al meer doden op de Canarische Eilanden aan dan de Frontex-chef voor het hele jaar opvoert. Of zou men hem misschien moeten herinneren aan de voorvallen op de 19e juli, toen een reddingsschip een boot vol migranten ramde, waarin 136 passagiers zaten. Bij die 'reddingsoperatie' alleen verdronken 88 mensen bij het eiland Teneriffa. De advocaat Plácido Alonso Peña, die een groot deel van de overlevenden vertegenwoordigt, heeft de kapitein en de bemanning aangeklaagd van beide schepen die bij het voorval betrokken waren wegens 88 gevallen van doodslag.

ImageOndanks alles koerst de EU alleen maar op verdere afscherming, wat duidelijk blijkt uit het feit dat de begroting van Frontex voor 2008 tot 70 miljoen euro verdubbeld werd . Daarvan gaan alleen al 12 miljoen naar de Hera-missie voor de kust van West-Afrika. Er worden daarbij nog "efficiëntere operaties" beloofd. De operaties van Frontex worden toch al steeds verder uitgebreid .

Als het om concrete hulp aan Afrika gaat, toont men zich een stuk terughoudender. Meer dan mooie woorden waren er onlangs bij de EU-Afrika-top in Lissabon niet te horen als het om de migratie-problematiek ging. De Afrikaanse Unie (AU) had gevraagd om meer vrije toegang voor arbeidskrachten om het sterftecijfer op zee omlaag te krijgen. Maar de EU had meer belangstelling voor een 'migratie a la carte'. Volgens wat een "historische overeenkomst' werd genoemd, moet de AU zich inzetten om vluchtelingen en migranten al in het land van herkomst tegen te houden. Ze moeten er ook voor zorgen dat uitzettingen (uit de EU, vert.) makkelijker uitgevoerd kunnen worden. Er werd opnieuw besloten dat de economische omstandigheden, vooral voor jonge mensen, zouden moeten verbeteren. Net zo vaag bleef de verklaring dat de EU zou willen helpen bij de economische ontwikkeling en geen hoog opgeleide emigranten zoals artsen uit ontwikkelingslanden zou willen aantrekken.

De AU-landen hebben zich wel met succes verzet tegen de liberalisering van hun markten (zoals de EU wenste, vert.). De Senegalese president Abdoulaye Wade hield de eisen voor "irreëel om ervan uit te gaan dat er over 15 jaar vrije handel mogelijk zou zijn". In Afrika wordt immers gevreesd dat sterk gesubsidieerde Europese landbouwproducten de markten zullen overspoelen. Dat lijdt tot nog meer verarming, werkeloosheid en emigratie. De EU konden ondanks zware druk de Afrikaanse landen er niet van overtuigen de zogenaamde 'partnerschapverdragen' (EPA) te ondertekenen die de momenteel aflopende handelsverdragen zouden moeten vervangen. De Wereld Handelsorganisatie WTO ziet in de oude verdragen een verstoring van de vrije concurrentie. Afrikaanse landen beschuldigden de EU er van dat ze de verschillende landen via bilaterale verdragen tegen elkaar uit wilden spelen. Wie weigerde te ondertekenen zou te maken kunnen krijgen met hoge tarieven voor zijn producten op de Europese markt. Zo'n omgang heeft weinig van doen met een "partnerschap" en de "nieuwe start" van de betrekkingen is onder zware kritiek komen te staan.

(c) Ralf Streck, Donostia, 28.12.2007

----------------

Doe eens gek, wordt 'abonnee' van globalinfo.nl zodat dit soort berichten in het Nederlandse verspreid blijven worden: Zie voor meer details: http://www.globalinfo.nl/content/view/16

------------------------------