Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

De Macronie kraakt

Emmanuel Macron, president van Frankrijk, zegt dat hij de boodschap (van de peilingen) heeft begrepen, hij gaat veranderen. Hij gaat zijn stijl veranderen, niet zijn beleid. Maar intussen stapelen de tegenslagen zich verder op. Met het opstappen van zijn minister van Binnenlandse Zaken Gérard Collomb, een van zijn naaste vertrouwelingen, is de malaise in de “Macronie” nog erger geworden Onder de parlemenstleden van La République en Marche (LRM) zijn er meer en meer tekenen van paniek.

Lees meer

Van kapitalistische hebzucht naar nieuw fascisme

Tien jaar geleden. Wat er in de herfst van 2008 op Wall Street gebeurde hielden de meeste mensen toen voor onmogelijk, er was de burger eenvoudig wijs gemaakt dat zoiets niet kon gebeuren. En toch sloeg de bankencrisis in volle hevigheid toe. Verbijstering, verwarring, hulpeloosheid, de mensheid keek toe in alle stilte. Wie kon dit verklaren? Yanis Varoufakis is iemand die zijn kijk hierop graag deelt. Hierna volgt een beeld van zijn gedachtegang.

Lees meer

Vernietigt het neoliberalisme de planeet?

Het antwoord op deze prangende, en serieus bedoelde vraag, biedt de uitzending op de Canadese publieke zender CBC. Maar dan natuurlijk in het Engels, en dan luidt de vraag: Is Neoliberalism Destroying the World?

Lees meer

Op de 10e verjaardag van de Lehman Brothers 2008 Crash - kan HET' opnieuw gebeuren?

Het weekend van 15-16 september markeerde de tiende verjaardag van de instorting van de investeringsbank Lehman Brothers en de daarop volgende algemene financiële systeemcrash. Zake­lijke en reguliere media overspoelden de ether en drukten publicaties af met opnieuw uiteenzet­ting­en en beoordelingen van de gebeurtenissen van tien jaar geleden. De meesten promootten het the­ma over hoe de Federal Reserve en het ministerie van financiën ons allemaal redden voor een soort­gelijke depressie als in de jaren dertig. De achterliggende boodschap is dat 'HET' vandaag niet kan gebeuren vanwege de verschillende hervormingen die zijn ingesteld na de crash en die nu de herhaling van iets vergelijkbaars zoals 2008 zouden voorkomen.

Lees meer

De Terreur van de Economie

Het is onbegonnen werk, natuurlijk, om actueel te berichten over economische ontwikkelingen, in een tijdschrift dat eens in het kwartaal uitkomt en een productietijd van nog eens twee maanden heeft. Je loop dan altijd zo’n half jaar achter. Je komt dan al snel in de verleiding een beetje te gaan voorspellen wat er in die tijd zou kunnen gebeuren, zoals in de vorige aflevering, over de chaos die Trump teweeg aan het brengen is. We vroegen ons daar af in hoeverre dat ook beleid was.

Lees meer

De aderlating van Nicaragua

Sinds april van dit jaar is Nicaragua gedompeld in een chaos van protest en repressie. Dat is des te problematisch omdat het land geregeerd wordt door Daniel Ortega, een van de voormalige leiders van de Sandinisten die dat land in de jaren 1980 naar een revolutie brachten. Boaventura de Sousa Santos maakt nu de balans op, en refereert in de titel ironisch naar een geruchtmakend boek van Eduardo Galeano.

Lees meer

Hoe samenhangend is het economisch en sociaal beleid van de Europese Unie? DEEL 2

In het eerste deel van dit uitgebreide overzicht van de economische plannen achter de Europese Unie, ging de auteur in op de eerste veertig jaar, sinds de jaren 1950. Nu de ontwikkelingen sinds de daadwerkelijke creatie van de eenheidsmarkt in 1993... De oorspronkelijke titel van de tekst is L’Union européenne : quelle cohésion économique et sociale? (*1) Het was de basis voor een voordracht die Defraigne gaf op de conferentie Rights4All Now! georganiseerd door Alter Summit op 25-26 november 2017 in Brussel.

Lees meer

Hoe samenhangend is het economisch en sociaal beleid van de Europese Unie? DEEL 1

Jean-Christophe Defraigne is professor internationale economie aan het Institut d’Etudes européennes – Université Saint-Louis, Brussel. Hij bestudeert de economie in de Europese Unie, in het bijzonder in het kader van de globalisering en de relaties tussen Europa en de nieuwe opkomende economieën. De oorspronkelijke titel van de tekst is L’Union européenne : quelle cohésion économique et sociale? (*1) Het was de basis voor een voordracht die Defraigne gaf op de conferentie Rights4All Now! georganiseerd door Alter Summit op 25-26 november 2017 in Brussel. Met toelating van de auteur brengt Ander Europa de Nederlandse vertaling van zijn tekst. Dit is het eerste deel; we zullen ook de volledige tekst in pdf-formaat ter beschikking stellen.

Lees meer

Mythe 2: “Industriële landbouw gaat de wereld voeden”

Het is een veelgehoorde stelling dat de industriële landbouw gaat zorgen voor het voeden van de wereld. Sterke verhoging van de industriële voedselproductie zou honger in de wereld voorkomen. Dat beeld wordt graag geschetst door de grote bedrijven en voorstanders van een grootschalig, industrieel, hoogtechnologisch, gespecialiseerd en op export georiënteerd model. Maar klopt het wel? Is honger wel gevolg van een gebrek aan voedsel, of juist van een slechte verdeling van voedsel en voedselproductie? Kan de de productie ook verhoogd worden zonder de grenzen van de planeet te overstijgen?

Lees meer

Lubbers en de architecten van het neoliberale beleid

In 1990 heb ik een overzicht geschreven over het overheidsbeleid dat in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw werd gevoerd. Ruud Lubbers, die nu overleden is, was een van de architecten van dat beleid, als minister van Economische Zaken in het kabinet-Den Uyl en daarna 12 jaar als minister-president. Zijn overlijden is een goede gelegenheid dat nog eens op te halen. Ik spreek in deze analyse nog niet over “neo-liberaal beleid”, een term die daarna in zwang is gekomen, maar over “neo-klassiek beleid”. De inhoud is echter hetzelfde. Hieronder een gedeelte van de analyse.

Lees meer

Simpele oplossingen voor de klimaatramp: openbaar vervoer

Het wordt steeds duidelijker dat er een klimaatramp aan de gang is. Tegelijkertijd lijken de oplossingen daarvoor verder weg dan ooit. Gezagsgetrouwe NGO’s proberen - meestal nog tevergeefs ook - hoogstens wat uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Dat doen ze veelal door het promoten van neoliberale oplossingen (schonere auto’s, biobrandstof, emissiehandel en ander technische fixes). Terwijl de echte - politieke - oplossingen voor de hand liggen. Herstel van goed openbaar vervoer is er zeker een van.

Lees meer

Van vroeg neoliberalisme naar laat neoliberalisme

Toen de lange expansieve cyclus van de kapitalistische economie na de Tweede Wereldoorlog ten einde liep, ontstond de situatie die economen 'stagflatie' hebben genoemd, de combinatie van stagnatie en inflatie. Overheidsuitgaven die opgehoopt waren in het tijdperk van grote economische ontwikkeling en sociale veroveringen begonnen te drukken op regeringen, die hun toevlucht zochten tot inflatie om dat op te lossen.

Lees meer

De komende crisis: “Het gevoel dat dit niet goed kan blijven gaan”.

Degenen die het in economische en politieke zin voor het zeggen hebben, hebben de wereld willens en wetens zo vormgegeven dat zij het onderste uit de kan kunnen halen en de rest maar mag uitzoeken hoe hij of zij overleeft (*). Dit heeft echter - ook voor hen - het nadeel dat we op een onvoorspelbare vulkaan bouwen, die elk moment weer tot uitbarsting kan komen. Dat moment is binnenkort weer aangebroken en de gevolgen zullen verstrekkend zijn.

Lees meer

Regeerakkoord? Ik geloof er geen barst van

Uit de reguliere media kon je in eerste instantie geen beoordeling destilleren van wat het regeerakkoord nou eigenlijk is. Er lekte voor publicatie van het akkoord van alles uit, maar een duidelijk beeld was er niet. Een soort geruis via de televisie en in de kranten, waarbij enkele puntjes er tamelijk willekeurig uitgepikt werden. Veel dingen eromheen werden verteld die niet belangrijk zijn. En er kwam geen echte mening naar voren over de achterliggende filosofie van het kabinet.

Lees meer

Onvermoeid verzet

De vele gezichten van het neoliberalisme – boek van Thomas Biebricher (*1) Het hardnekkig voortbestaan van het kapitalisme als politiek economisch systeem is mede veroorzaakt door de ideologische onderbouwing. Centraal daarin staat de vrijheid van het menselijk handelen ten opzichte van de medemens, samen te vatten als liberalisme. Gedurende lange tijd in de twintigste eeuw is deze vrijheid aan banden gelegd door een keynesiaanse politiek. Als het vervolg daarop is het neoliberalisme te zien als een poging tot het herstel van de burgerlijke ideologie.

Lees meer

Naomi Klein: “Neen zeggen tegen Trump is niet genoeg”

Na de verkiezing van Donald Trump tot Amerikaans president vloog Naomi Klein in haar pen. In 'No is Not Enough' past zij haar boeken 'No Logo' (1999) en 'The Shock Doctrine' (2007) toe op het fenomeen Trump. Neen zeggen tegen Trump, zeker, maar dat volstaat niet volgens Klein. Er moet ook een alternatief worden geformuleerd. In haar gekende stijl geeft zij een aanzet tot actie.

Lees meer

Gejuich om frisse lege man

Een vreemd fenomeen is dat, dat men in Nederland vrij massaal, ook ter linkerzijde deze winnaar van de Franse verkiezingen toejuicht. Op een verkiezingsavond in de kelder van Paradiso werden hem alleen maar de meest uiteenlopende positieve eigenschappen toebedeeld en werd hij zelfs voor ‘idealist’ uitgemaakt. In Frankrijk is dat wel anders.

Lees meer