Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Politieke Idealen En Revolte Tegen Barbarij

Op de kop af een eeuw geleden wilde de befaamde Engelse filosoof, wiskundige, antimilitarist en maatschappijcriticus Bertrand Russell (1872-1970) in Glasgow een lezing houden over politieke idealen. Dat werd hem niet toegestaan. Hij mocht geen ‘prohibited areas’ betreden (verboden gebieden voor in de ogen van de regering politiek ‘onbetrouwbaren’; net zoals in Nederland Bart de Ligt (1883-1938) in dezelfde periode uit Brabant werd verbannen). Een ander heeft toen de inleiding van Russell voorgelezen. Zijn lezing is samen met enkele andere teksten van hem in 1917 alleen in de Verenigde Staten gepubliceerd. De titel van de bundel luidde Political Ideals. Pas in 1963 verscheen de bundel voor het eerst in Engeland (Unwin Books, London). Is zijn lezing een opmerkelijke tekst?

Lees meer

Troelstra’s oproep tot revolutie

November 1918, onrust en paniek in Den Helder. Troelstra’s decennialange, uiteindelijk succesvolle, inzet voor het bereiken van het algemeen kiesrecht is paradoxaal genoeg één van de redenen die ertoe bijdroeg dat zijn oproep aan de arbeidersklasse in november 1918 om de macht over te nemen in de lucht bleef hangen. Ongetwijfeld had de toekomst van Nederland er anders uitgezien, wanneer in de zomer van 1918 geen verkiezingen waren gehouden op grondslag van het algemeen mannenkiesrecht, noteert Cees Fasseur in deel één van zijn biografie over koningin Wilhelmina (p. 529).

Lees meer

Wim Kok, symbool van de teloorgang van de sociaal-democratie

Staatsman, verbinder, pragmaticus, premier van heel Nederland en polderaar waren de veel gelezen en gehoorde kwalificaties na het overlijden van Wim Kok. Allemaal waar. Maar achter al deze als loftuiting bedoelde kwalificaties gaat de rauwe realiteit schuil van een politicus die als geen ander in Nederland staat voor de teloorgang van de Partij van de Arbeid en de hele sociaal democratie.

Lees meer

Sociale klasse en politiek: de grote verdwijntruc

De naoorlogse link tussen sociale klasse en partijpolitiek is verdwenen, maar waarom? Evans en Tilley tonen in hun recent boek ‘The New Politics of Class’ dat in Groot-Brittannië sociale klasse verre van dood is, maar weggemoffeld via partijpolitiek die zich richt op de middenklasse. Resultaat is een blinde vlek voor sociaaleconomische breuklijnen in het politiek proces, iets wat goed te zien is in de desinteresse in electorale tijden voor de zitpenningen, aandelentransacties en opbrengstappartementen van onze Vlaamse politici.

Lees meer

Het Europa van Martin Schulz, een gruwelkamer voor werknemers

De SPD onder voorzitterschap van Martin Schulz (*1) heeft Europa tot centraal thema uitgekozen  voor de verkennende onderhandelingen voor een ‘grote coalitie’(*2). Dat is om schrik van te hebben, niet alleen bij de SPD, maar ook bij de burgers. Want het soort Europa dat hij voorstaat, en de manier waarop hij daartoe wil komen, heeft hij als Europarlementsvoorzitter een goede twee jaar geleden in het zogenaamde Vijfvoorzittersrapport (*3) uiteengezet.

Lees meer

Het «populistisch moment»

Het «populistisch moment» is een concept dat naar voor geschoven wordt door filosofe Chantal Mouffe. Volgens Mouffe hebben de globalisering, de hegemonie van het financieel kapitaal en de integratie van de sociaaldemocratie in het neoliberaal beleid, geleid tot een «post-democratie». Het principe van het soevereine volk is een holle formule geworden: er is geen soevereiniteit meer, dus ook geen debat meer tussen links en rechts. De verdediging van de belangen van de financiele oligarchie wordt waargenomen door een kaste die de politieke problemen herleidt tot technische problemen, waarover experten beslissen.

Lees meer

Doormodderen

Van Noord-Korea, de eurocrisis tot klimaatverandering: een conservatieve aversie tegen fundamentele veranderingen onder beleidsmakers vergroot elke crisis.

Lees meer

Onze Vijand, Het Kapitaal

In het voorwoord van zijn boek Notre ennemi, le capital (Onze vijand, het kapitaal) wijst de Franse filosoof Jean-Claude Michéa op hetgeen Karl Marx in 1867 in de eerste Duitse uitgave van Das Kapital schreef: ‘Het doel van dit boek is economische bewegingswetten van de moderne maatschappij ontsluieren’. Michéa geeft daarbij met nadruk aan dat Marx de bedoeling had de arbeiders van zijn tijd intellectueel te wapenen tegen nieuwe vormen van knechtschap en vervreemding door een sociaal en economisch systeem dat zelf ook nieuw was. Vervolgens prent Michéa in dat Marx niet een keer – net zomin als de grote andere socialisten en anarchisten trouwens – gedacht heeft zijn politieke strijd in het teken van ‘links’ te voeren.

Lees meer