Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

40 jaar Duitse Herfst 7. De historische betekenis van de RAF

(Deel zeven in de serie bewegingsgeschiedenis en de 'Duitse Herfst'. In 1980 werd er in Rotterdam door enkele activisten onder de benaming ‘Zwartschrijverskollektief’ een brochure uitgegeven met onder meer de vertaling van een artikel van Karl Heinz Roth, dat een jaar voordien in Duitsland gepubliceerd was, ‘De historische betekenis van de RAF’. De volgende tekst is een fragment uit de inleiding van het zgn. Zwartschrijverskollektief. (jl)

Lees meer

Raoul Peck: "Karl Marx kan ons helpen om na te denken"

Binnen de tijdspanne van een jaar twee films uitbrengen is straffe kost. Zeker wanneer het gaat om portretten van intellectuele figuren die de filmmaker én de wereld inspireerden. Raoul Peck realiseerde met een documentaire over de zwarte schrijver en activist James Baldwin ('I Am Not Your Negro') en een speelfilm over de Duitse denker en revolutionair Karl Marx ('Le Jeune Karl Marx') twee 'onmogelijke' projecten. “Zulke verhalen geraken moeilijk verteld omdat Hollywood ons in een wurggreep houdt,” stelt de Haïtiaanse cineast.

Lees meer

40 jaar Duitse herfst 6. Enkele kritieken (Michel Graindorge)

In het kader van de herdenking van de Duitse Herfst en de bewegingsgeschiedenis: deel 6... Michel Graindorge (1940-2015) is een Belgisch advocaat en was betrokken bij de verdediging van RAF-gevangenen. In 1979 werd hij ervan verdacht François Besse, één van de ‘luitenants’ van Jacques Mesrine, geholpen te hebben bij diens ontsnapping uit het Brussels justitiepaleis. Hij zou vier maanden in voorhechtenis verblijven. Na een ophefmakend proces werd hij vrijgesproken, een vrijspraak die ook in beroep bevestigd werd. Hij schreef hierover het boek ‘De krachtmeting (EPO, 1981). (jl)

Lees meer

40 Jaar Duitse Herfst 4&5: Peter O. Chotjewitz, Niet Verzoend en Nog steeds geen vrede

Peter O. Chotjewitz (1934-2010) was advocaat van Andreas Baader, die hij reeds uit de oprichtingsperiode van de RAF kende. Hij vertaalde werken van Dario Fo en van Nina Ballestrini en schreef onder meer ‘De bezoekers van de dageraad’ (Wereldvenster, Baarn, 1979) over de repressie in West-Duitsland in de zeventiger jaren, en ‘Saumlos’ (Wereldvenster, Bussum, 1981) over het antisemitisme in Duitsland in de jaren dertig. (jl)

Lees meer

40 jaar Duitse Herfst (1 en 2): Een Duitse Jeugd

Veertig jaar geleden woedde de 'Duitse Herfst' met bloedige aanslagen en ontvoeringen van de Rote Armee Fraction en kiezelharde reacties van de staat. In een serie artikelen, hier het eerste deel over de Franse documentaire 'Une Jeunesse Allemande'. Een recensie van de film uit Le Monde en een interview met de maker Jean-Gabriel Périot. Met een korte introductie door vertaler Johny Lenaerts.

Lees meer

40 jaar na de ‘Duitse Herfst’

Op 19 oktober 1977 werd het doodgeschoten lichaam van de Duitse ondernemerschef en ex-SSer Hans Martin Schleyer gevonden in de kofferbak van een auto in Mulhouse. Een dag eerder hadden Duitse commando’s in Somalië een vliegtuig bestormd, dat Palestijnen hadden gekaapt om Duitse politieke gevangenen vrij te krijgen. Drie van die politieke gevangenen - oprichters van de RAF - werden diezelfde nacht in Stuttgart dood in hun cel aangetroffen. Het hoogtepunt van de Duitse Herfst, veertig jaar geleden, en tevens hoogtepunt van de meest militante vorm van zelfverklaard links verzet in na-oorlogs Europa. Het is aanleiding om een aantal kritische teksten over deze geschiedenis van (gewapende) linkse strijd te publiceren.

Lees meer

Balans van de wending naar links in Latijns-Amerika

Maken we het einde mee van de draai naar links in Latijns-Amerika ? En zo ja, welke lessen kunnen we daaruit trekken? Is er een alternatief ontwikkelingsmodel in wording? Het antwoord verdeelt de sociale bewegingen enorm en leidt tot twee tegengestelde visies.

Lees meer

Filosoferen over Franse arbeidsopstand

Het blijft merkwaardig dat er in Nederland zo weinig aandacht is voor de halve volksopstand die er inmiddels al meer dan een jaar in Frankrijk woedt tegen de pogingen om de arbeidsewetten te hervormen naar neoliberaal program. Op zondag 25 september werd er in Nijmegen een avond over georganiseerd met een deskundige Belgische activist/filosoof, die meer licht op het onderwerp kon werpen.

Lees meer

Marx in NRC-Handelsblad

In NRC-Handelsblad van 22 september jl werd Karl Marx op een ongekend rancuneuze manier afgewerkt. Als kapstok werd daarvoor de recensie gebruikt van een recent verschenen biografie, die kennelijk even denigrerend is. Er kon enkel woord van waardering af voor de oude revolutionaire denker, wat een ware prestatie is want tot dusver hadden zelfs zijn mees fervente critici tenminste kunnen erkennen dat hij baanbrekende nieuwe inzichten in de economie had geproduceerd. Wouter Holvast schreef een beleefde reactie en stuurde die in voor de rubriek ingezonden brieven van de krant. Maar die werd - het verbaast inmiddels al niet meer - niet geplaatst. Daarom hieronder te lezen.

Lees meer

Het «populistisch moment»

Het «populistisch moment» is een concept dat naar voor geschoven wordt door filosofe Chantal Mouffe. Volgens Mouffe hebben de globalisering, de hegemonie van het financieel kapitaal en de integratie van de sociaaldemocratie in het neoliberaal beleid, geleid tot een «post-democratie». Het principe van het soevereine volk is een holle formule geworden: er is geen soevereiniteit meer, dus ook geen debat meer tussen links en rechts. De verdediging van de belangen van de financiele oligarchie wordt waargenomen door een kaste die de politieke problemen herleidt tot technische problemen, waarover experten beslissen.

Lees meer

Onze Vijand, Het Kapitaal

In het voorwoord van zijn boek Notre ennemi, le capital (Onze vijand, het kapitaal) wijst de Franse filosoof Jean-Claude Michéa op hetgeen Karl Marx in 1867 in de eerste Duitse uitgave van Das Kapital schreef: ‘Het doel van dit boek is economische bewegingswetten van de moderne maatschappij ontsluieren’. Michéa geeft daarbij met nadruk aan dat Marx de bedoeling had de arbeiders van zijn tijd intellectueel te wapenen tegen nieuwe vormen van knechtschap en vervreemding door een sociaal en economisch systeem dat zelf ook nieuw was. Vervolgens prent Michéa in dat Marx niet een keer – net zomin als de grote andere socialisten en anarchisten trouwens – gedacht heeft zijn politieke strijd in het teken van ‘links’ te voeren.

Lees meer

G20 Protest Update 19 juni

Afgelopen weekend was er een derde en laatste actieconferentie ter voorbereiding van de protesten tegen de G20-top die op 7 en 8 juli midden in Hamburg plaats moet vinden. Er werden workshops gehouden over de verschillende acties en de infrastructuur. Daarnaast waren er in gebouw Die Rote Flora - een steenworp van de Messehalle waar straks de G20-top moet plaatsvinden - enkele plenaire bijeenkomsten waar de laatste stand van zaken werd gegeven, over acties en over de te verwachten repressie.

Lees meer

Links en de vakbeweging

De saaie titel mag misschien wat afgeleid hebben, ze betekent in ieder geval dat 'de vakbeweging' niet 'links' is. Wel lijkt me de bemoeienis van links met de vakbeweging urgent, op individueel niveau te beginnen met lid en actief zijn. Het rechtse offensief, binnen en buiten het parlement, richt zich immers meer en meer tegen de invloed en positie van de vakbonden in de arbeidsverhoudingen. En nergens en nooit zijn die en andere maatschappelijke verhoudingen erop vooruitgegaan na uitdrijving van de vakbonden.

Lees meer

Het Grieks debacle en de politieke geloofwaardigheid van Europees links

Twee dingen bleven vrij constant sinds het begin van de ‘eurozonecrisis’ en de in 2010 ingezette ‘Griekse tragedie’. Enerzijds is er de steeds hardere druk vanwege de Griekse geldschieters (EU-instellingen, IMF) voor een soberheidsbeleid en neoliberale structuurhervormingen. Anderzijds is er het verzet hiertegen door diverse sociale bewegingen, in het bijzonder de officiële sociaaldemocratische vakbonden (GSEE en aangesloten organisaties) en de radicalere ‘communistische’ interprofessionele PAME- vakbondsbeweging in Griekenland.

Lees meer

Nieuwsbrief no. 3 over G20 protesten

Op 7 en 8 juli wil de Duitse regering de G20-top midden in Hamburg houden. Het verzet gaat hevig en veelkleurig zijn. Vanuit de verschillende initiatieven die protest organiseren wordt regelmatig een nieuwsbrief uitgeveven. Het derde nummer is net uit. Een korte samenvatting

Lees meer

Zestig jaar Verdrag van Rome. Over de nalatigheid van de linkerzijde

Stel je voor dat over twintig, dertig jaar de geschiedenis van de Europese Unie wordt geschreven. En wordt vastgesteld dat de sociaal-democratie een grote rol speelde bij het ontstaan en tijdens de eerste decennia van het Europese integratieproces, maar dat die politieke familie daarna sterk werd verzwakt. En dat de communisten hopeloos verdeeld waren, de Italianen altijd enthousiast voor de integratie, de Fransen ertegen. En dat de rest van radikaal links totaal geen invloed heeft gehad.

Lees meer

Eva Rovers: Ik Kom in Opstand Dus wij Zijn

Korte recensie van Eva Rovers: Ik Kom in Opstand Dus wij Zijn (nieuw licht op verzet) In de reeks filosofische pamfletten van uitgeverij Ambo/Anthos, nieuw licht, heeft schrijfster Eva Rovers een tekst uitgebracht over politiek verzet in tijden van sociale media. Daarin staat een herontdekking van De Mens in Opstand van Albert Camus centraal. Eindelijk iemand die Camus als revolutionair politiek denker weer serieus neemt.

Lees meer