Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Verbod op directe overheidsfinanciering door Centrale Bank moet opgeheven worden!

Geld en het monetaire systeem in het algemeen zitten vol inconsistenties. Hoe centraal geld ook is voor de economie, de economische theorie doet het af als een ondergeschikte kwestie. Dit heeft zeer praktische gevolgen. Eén daarvan is het verbod op de financiering van de staat door de centrale bank, een voorbijgestreefde en absurde maatregel. De centrale bank is immers een publiekrechtelijke instelling. Ze creëert geld en ze zou het recht moeten hebben om het gratis ter beschikking te stellen van de staat of de overheid. De staat of de regering zou dit geld dan, na parlementaire goedkeuring, in omloop kunnen brengen voor de overheidsuitgaven, en via de belastingen die burgers aan de staat betalen wordt dit geld weer vernietigd. Bovendien moet de centrale bank in staat blijven om geld in omloop te brengen door leningen te verstrekken aan commerciële banken; dit geld wordt vernietigd wanneer de commerciële bank de lening aan de centrale bank terugbetaalt. (*1)

Lees meer

Aasgieren cirkelen boven de economie

Gieren cirkelen boven onze kwetsbare economieën - we moeten ze niet de buik vol laten eten. We mogen nooit de les van de Franse Revolutie vergeten: renteniers hebben de staat meer nodig dan dat de staat renteniers nodig heeft.

Lees meer

MO*: Waar is (kritisch) Europa?

Onder de titel “Waar is Europa? Hier is Europa!” publiceert Pieter Stockmans in MO* van 25 mei een beschouwing over het “moment van de waarheid” waarop de Europese Unie zich bevindt. Het vormt een onderdeel van het dossier #Beternacorona, en de teneur van het artikel is inderdaad dat Europa moet vooruitgaan of “de Unie kan tot stilstand komen”.

Lees meer

De plannen van DiEM25 bieden geen oplossing

De Europese Unie (EU) en haar instellingen, waaronder de Europese Centrale Bank (ECB)versterken, de openbare schuld zoveel mogelijk verhogen om de privésector te redden, geen vragen stellen bij de legitimiteit van de openbare schuld, 2000 euro storten op de bankrekening van elke Europese burger, of die nu rijk is of straatarm, betreuren dat de EU haar concurrentiekracht tegenover China en de Verenigde Staten ziet verminderen op het vlak van de technologieën van de toekomst, dat zijn vaststellingen en voorstellen die moeten komen van een neoliberale partij, zult u zeggen. Nee, het gaat over DiEM25. (onderaan een kritische reactie)

Lees meer

De zanderige ondergrond van de Europese rechtsorde

12 mei 2020 – Het Duits Grondwettelijk Hof (het Bundesverfassungsgericht in Karlsruhe) deed op 5 mei een uitspraak die nogal wat stof doet opwaaien, al is dat beperkt tot een eerder kleine kring van diplomaten, grondwetspecialisten, eurocraten en toppolitici. De zaak draait rond een klacht van een aantal Duitsers in verband met het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) in de voorbije jaren. De ECB kocht sinds 2015 aanzienlijke hoeveelheden staatsobligaties 1 van de eurolanden op, het zogenoemd  Public Sector Purchase Programme (PSPP).

Lees meer

Het fake news van de Europese Commissie over coronahulp aan de lidstaten

De Europese Unie vreesde dat de Europese verkiezingen van 2019 bedreigd konden worden door moedwillige informatievervalsing door ‘vreemde mogendheden’, waaronder men doorgaans het Rusland van Poetin verstaat. Er werden initiatieven genomen om de verspreiding van fake news en disinformation tegen te gaan, o.a. door het opvolgen van de berichtgeving op de sociale media. “Desinformatie is verifieerbaar valse of misleidende informatie die gecreëerd, gepresenteerd en verspreid wordt omwille van economisch voordeel of om opzettelijk de publieke opinie te misleiden”, schrijft de Commissie.

Lees meer

Eurogroep: 14 dagen broeden op een bedorven ei

De eerste gevallen van coronabesmetting doken in Europa op eind januari (Frankrijk 24 januari, Duitsland 28 januari…). Op 9 april bereikten Europese leiders van de ‘Eurogroep’ een akkoord over het toekennen van leningen aan landen die dit willen. Tweeëneenhalve maand is een eeuwigheid wanneer het op het bestrijden van een epidemie gaat; toch kreeg de mislukking van de  Europese top van 26 maart pas op 7 april een verlengstuk met een bijeenkomst van de ministers van financiën van de eurozone (Eurogroep).

Lees meer

Eurocratie versus pandemie

In Rutte en Merkel: de markt als medicijn brachten we verslag uit van de vergadering van de Europese leiders op 26 maart om maatregelen te treffen ter bestrijding van het coronavirus in Europa. De vergadering bracht alleen grote onenigheid tot uiting, met enerzijds de zeer getroffen landen (Italië, Spanje) gesteund door Frankrijk en een aantal andere landen die de uitgifte van ‘coronabonds’ verdedigden, en anderzijds de zeer felle tegenstand van Nederland, Duitsland, Oostenrijk en Finland. Coronabonds (staatsobligaties) zouden vermijden dat zeer getroffen landen, die daardoor ook economisch sterk getroffen worden, heel hoge intresten moeten betalen op de staatsleningen die ze in de huidige omstandigheden in versneld tempo moeten aangaan.

Lees meer

Coronavirus crisis: grote economische en financiële gevolgen

We ontdekken weer dat gezondheid een mondiaal openbaar goed is en dat volksgezondheid en sociale stelsels cruciale alternatieven voor de markt zijn. Een overzicht van de mogelijkheden om op Europees niveau een rechtvaardiger en veiliger economisch systeem op te bouwen. Geen revolutionair verhaal, eerder ‘post-Keynes’. En met een pleidooi voor een grote rol van de EU .

Lees meer

Christine Lagarde: synchroonzwemmen met de rijken

De vrouw die tot nieuwe voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) werd benoemd is volgens velen vooral een ster. Ze wordt gezien op een jacht voor de Côte d’Azur, gaat naar Roland Garros en zit vooraan bij de modeshows van Dior. Een vrouw uit het volk zeg maar. De kruiperige ophemeling is ongekend. In de Franse Vanity Fair: ‘Haar elegante voorkomen, haar zelfverzekerde uitstraling is bijna intimiderend.’ Ze heeft een ‘imposante’ lengte, 1,80 meter.

Lees meer

Gaan de EU-landen de banken weer redden? (deel 2)

In een eerder artikel  concludeerden we dat de banken tien jaar na de crisis vrolijk verder gingen met gerommel met de boekhouding, het manipuleren van markten, belastingontduiking en geld witwassen. Maatregelen om banken veiliger te maken zijn onvoldoende, tegenstrijdig en soms zelfs contraproductief. De maatschappelijke kosten van bankreddingen waren torenhoog, de schade aan de reële economie die ze met hun crisis veroorzaakten gigantisch en onherstelbaar. Tegelijkertijd zijn de maatschappelijke opbrengsten van banken laag en de vraag rijst of banken eigenlijk wel waarde toevoegen. Met andere woorden, leveren de banken ons eigenlijk wel wat op?

Lees meer

Hoe de EU en de euro de rijken rijker maken

In de kapitalistische wereld is de ongelijkheid fors toegenomen en de EU en het eurogebied zijn daar geen uitzondering op. Nu was dat al veel mensen opgevallen, maar er was een boek van de Franse econoom Piketty voor nodig (*1) om het tot een massaal gedeelde opvatting te maken. Neen, Europa is geen uitzondering op de regel, ook in de EU-lidstaten worden rijken steeds rijker, armen steeds armer. Al valt het verband niet iedereen op.

Lees meer

In de aanloop naar de Europese verkiezingen – Deel 5: Wie investeert in welke toekomst?

In dit vijfde deel van onze terugblik op de voorbije vijf jaar van het Europees beleid hebben we het over economische investeringen. In een kapitalistische economie is dit in de eerste plaats een aangelegenheid van de private sector; “De winsten van vandaag zijn de investeringen van morgen en de jobs van overmorgen”, zei de Duitse sociaal-democratische kanselier Helmut Schmidt begin jaren 80. Dat was nog maar het begin van het neoliberale tijdperk, maar ondertussen is duidelijk geworden dat er een kink zit in het riedeltje van Schmidt.

Lees meer

Recensie C. Lapavitsas, The Left Case Against the EU

Costas Lapavitsas is bekend in radicaal linkse kringen als marxist en overtuigd tegenstander van de Europese Unie (EU). Hij bepleit de uittrede uit de eurozone als voorwaarde om progressieve hervormingen in een land mogelijk te maken. Griek van geboorte (Thessaloniki, 1961) stueerde hij economie in Londen. Hij doceert aan de School of Oriental and African Studies (SOAS, University of London) en is een van de weinige Westerlingen die thuis zijn in de ontwikkelingen van het marxisme in Japan, een land waarvan hij de taal beheerst.

Lees meer

Dijsselbloem is maatje te klein voor een repliek op Varoufakis

Anderhalf jaar na Adults in the Room van Yanis Varoufakis over zijn korte passage in de Eurogroep schrijft voormalig voorzitter van de Eurogroep Jeroen Dijsselbloem zijn versie 'De Eurocrisis - Het verhaal van binnenuit'. Een vlot geschreven en zeer overtuigend relaas - maar niet in de richting die de auteur zelf heeft bedoeld.

Lees meer