Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Brendan Behan: Die dog or shite the licence (*)

Een van de literaire helden, in het vermengen van politiek en schrijverij, is de Ierse schrijver Brendan Behan. Hij ging als tiener en IRA-lid jaren de Britse bak in, en werd daarna wereldberoemd met het toneelstuk De Gijzelaar (The Hostage). Zijn werk en optreden in de media hebben hem legendarisch gemaakt.

Lees meer

Democratisch Onderwijs

‘Het is de hoogste tijd om het democratische onderwijs te ontwerpen dat we nodig hebben om ons een wenselijke toekomst en een bewoonbare aarde voor te stellen!’ Met deze oproep introduceren de Franse auteurs Christian Laval, oud-hoogleraar sociologie, en Francis Vergne, onderwijspsycholoog en onderzoeker hun onlangs verschenen boek Éducation démocratique (Democratisch onderwijs). Zij grijpen herhaaldelijk terug naar de geschiedenis. Hun uitgangspunt is: onderwijs als ‘gemeenschappelijk goed’.

Lees meer

‘Pandemocratie’, Een Democratisering Van Alles

Pandemocratie: zo heet het boek dat de Rotterdamse socioloog en filosoof Willem Schinkel medio 2021 publiceerde naar aanleiding van de corona-crisis. Uitgangspositie ervan: ‘We worden ziek van kapitalisme. Agribusiness en bio-industrie leiden tot ontbossing en de verzwakking van immunologische barrières in dieren en ecologieën, waardoor vaker levensbedreigende virussen vrijkomen. De Covid-19 pandemie maakt duidelijk dat staat en kapitaal terug willen naar dit ‘normaal’ van planetaire plundering. En dat ze daarvoor over lijken gaan’, aldus Willem Schinkel in zijn Pandemocratie. Oud-redacteur van het onlangs opgeheven tijdschrift de AS, Cees Bronsveld, bespreekt hieronder het boek van Schinkel. [ThH]

Lees meer

Roel van Duin: ‘Het echte complot, de waarheid achter de wanen’

Tot zijn verbijstering en verdriet trof ex-kaboutervoorman Roel van Duijn in zijn vrienden- en kennissenkring mensen aan die een virale fascinatie voor absurde verklaringen van de coronapandemie aan de dag legden. Dat motiveerde hem om zich te verdiepen in hun leefwereld en op zoek te gaan naar de historische wortels van hun wanen. Ook onderzocht hij de verwevenheid daarvan met de propaganda van extreem-rechts en de werking van Russische desinformatiecampagnes. Aan het eind van zijn vlot geschreven boek van minder dan 150 bladzijden waagt hij zich aan de vraag ‘Wat te doen?’ en vraagt hij zich af welk nepplot de aanleiding zal worden tot de derde wereldoorlog.

Lees meer

Politieheerschappij. Koloniale Praktijken Gemodificeerd

Over de politie wordt beweerd dat zij verdedigt wat van staatswege de ‘openbare orde’ heet. Daarmee legitimeert de politie haar feitelijk functioneren en verbergt tegelijk dat zij een ongelijke sociale orde beschermt. Het fysieke en psychologische geweld dat zij rationeel produceert, zijn ‘effecten van gevestigde mechanismen, van wetgevende en juridische procedures, van methoden en doctrines die door politiescholen en administraties worden onderwezen en gecontroleerd’. Het gaat om een groot aantal zeer verschillende politionele handelingen, van simpele aanwezigheid (meer ‘blauw’ op straat), tot identiteitscontroles, fouilleringen, klopjachten, intimidaties, bedreigingen, afranselingen, verminking en soms zelfs dodelijke praktijken.

Lees meer

De beste boeken over anarchisme (volgens Ruth Kinna)

‘Five Books’ vraagt deskundigen om de vijf beste boeken te beschrijven over een bepaald historisch of actueel onderwerp, en ondervraagt die persoon daarover vervolgens. Over Anarchisme werd Ruth Kinna gevraagd, de Britse politicologe die recent The Governemente of No One schreef, over de geschiedenis van het anarchisme wereldwijd. Zij komt met vijf verrassende suggesties.

Lees meer

Frédéric Paulin, De nacht over onze zielen gevallen: Genua 20 jaar later

In juli 2001 was de globaliseringsbeweing op zijn hoogtepunt en zouden de machtigste landen met hun G8 bijeenkomen in Genua. Berlusconi was aan de macht, met als vice-premier Gianfranco Fini van de neofascistische Alleanza Nationale. Honderdduizenden demonstranten kwamen de topconferentie blokkeren. Het werd een bloedbad. De Franse schrijver Frédéric Paulin was erbij en schreef er twintig jaar later een roman over. De website Addict-Culture publiceerde een interview met de schrijver.

Lees meer

Tanja Nijmeijer – Van Guerrilla naar vredesproces

Natuurlijk, ze had illustere voorgangsters. In de jaren 70 was daar bijvoorbeeld Ulrike Meinhof, de vermaarde journaliste die carrière, echtgenoot, haar tweeling en uiteindelijk haar leven opgaf voor wat zij zag als de idealen en strategische behoeften van de West-Duitse stadsguerrilla. Desondanks was het even verbazingwekkend als intrigerend toen de Denekampse Tanja Nijmeijer besloot de gewapende strijd op te pakken voor de Colombiaanse guerrillabeweging FARC. Nu heeft zij een boek geschreven over haar ervaringen in dienst van die rebellenbeweging.

Lees meer

Dem Tod Davongelaufen: Ontsnapt aan de dood

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog zijn negen jonge vrouwelijke politieke gevangenen in Duitsland ontsnapt en dwars door het front naar hun vrijheid gelopen. Een van die negen, Suzanne Maudet, heeft het verhaal daarna opgeschreven. Dat is nu in het Duits vertaald verschenen.

Lees meer

Recensie: Working Class History

Een bezoek aan de anarchistische boekhandel Het Fort van Sjakoo in de Jodenbreestraat in Amsterdam levert naast de gedane bestellingen altijd wel een extra interessant boek op. Deze keer Working Class History. Everyday acts of resistance & rebellion.*) Bij het doorbladeren wordt de aandacht meteen getrokken door vier bladzijden lofprijzingen, gevolgd door een voorwoord van Noam Chomsky.

Lees meer

Over de essays van Hannah Ahrendt “Crisis of the Republic”

Van dag tot dag worden we overstelpt met informatie. Maar dat geldt wis en zeker niet voor allen. In afgelegen gehuchtjes, en die zijn er vele op deze wereld!, is het brood, water, een dak boven je hoofd je dagelijkse beslommering. Het kan geen kwaad om eens stil te staan bij elementaire dingen, zoals vrijheid, recht en geweld.

Lees meer

Gutmenschen aller landen: scheuren maar!

Juist, een Gutmensch is een ‘deugmensch, een linksgekkie, een vluchtelingenknuffelaar, een deugpuntenspaarder, een linkse landverrader’. Dat – en nog zoveel ander fraaie scheldsynoniemen – komen vaak uit de verbitterde mond van (extreem)rechtse landgenoten die de term gebruiken voor personen die volgens hen een niet aflatende wens hebben om goed te zijn en zich hierin graag bevestigd zien. Het is een ironische, sarcastische of neerbuigende term die vergelijkbaar is met ‘weldoener’, maar dan in negatieve zin. Zo gebruikt ook Bart De Wever, burgemeester van Antwerpen, dat woord.

Lees meer

Geschiedenis Van Het Industriële Vreten

De geschiedenis van het industriële vreten (‘la malle bouffe industrielle’) wordt bepaald door allerlei wereldkampioenen schurken zonder grenzen. Ze verschijnen evenwel in verzorgde gedaanten en spreken hun zorgen over het milieu uit met woorden als ‘verduurzaming’ en ‘vergroening’. Kortom, ze gedragen zich als lui tegen wie gewaarschuwd wordt als het over ‘phishing’ gaat: gewetenloos. Je kan er een boek overschrijven.Dat deed de Franse journalist en essayist Fabrice Nicolino. Hij specialiseerde zich in ecologische onderwerpen en schreef ‘Een brief aan een meisje over de afgrijselijke geschiedenis van het industriële vreten’.

Lees meer

William Arkin: Generaals Zonder Kleren

In Newsweek stond onlangs een artikel van William Arkin (1) (al een leven lang vorser naar en schrijver over Amerikaanse militaire ontwikkelingen) over het wegpoetsen van signalementen van personen van wat hij een geheim leger van 60.000 mensen noemde. Van dit leger opereert een groot deel onder een dekmantel in binnen- en buitenland, in uniform of burger tenue, in de digitale of analoge werkelijkheid.

Lees meer

RYBN Collective: The Great Offshore

Bij hoge uitzondering een recensie in het Engels. Van het Franstalige boek The Great Offshore (‘About Art, Money, Sovereignty, Governance, and Colonialism’). Vertaling van de recensie naar het Nederlands kunt u hier spoedig verwachten.

Lees meer

Meeslepende podcasts over Wederzijdse Hulp

Voor deze eerste aflevering in een serie podcastbesprekingen luisterden wij, Petra en Ronja, naar podcasts met als thema wederzijdse hulp of in het Engels mutual aid. Wederzijdse hulp is een vorm van samenwerken en een inspiratiebron voor sociale bewegingen.

Lees meer

Clara Zetkin (1857-1933): Feministe, Pacifiste, Antifasciste, Revolutionair socialiste

Feminisme als verzamelbegrip voor bewegingen die ijveren voor vrouwenbevrijding mag relatief jong zijn, de onderdrukking van vrouwen bestaat al sinds mensenheugenis. En nog is het niet afgelopen, of je nu naar de westerse wereld of elders kijkt. De strijd gaat voort. Inmiddels is het zover gekomen dat feministes tegen elkaar ten strijde trekken en dat is natuurlijk van de gekke. Het postmodernistisch syndroom – een verzameling van opvattingen die drijven tot fragmentatie – aan het werk, denk ik.

Lees meer

De lege ruimte van QAnon

De lege ruimte van QAnon. Over het succes van een samenzweringsfantasie als een collectief tekstinterpretatiespel. QAnon – de beweging volgens welke Donald Trump een geheime oorlog voert tegen satanische en pedofiele elites – is niet zomaar een doorsnee samenzweringsgeloof, maar functioneert als een collectief tekstinterpretatiespel. Dit is ook de reden voor zijn belachelijke succes, waartoe nu ook de corona-ontkenner-scene behoort. Het feit dat het oorsprongsverhaal van QAnon is samengesteld uit literaire en populaire culturele bronnen – waaronder een door de co-auteur van dit artikel meegeschreven en in 1999 gepubliceerde roman – schrikt de aanhangers niet af.

Lees meer

De Jaren (Annie Ernaux)

De jaren van Annie Ernaux beschrijft in stuwende taal herinneringen uit haar leven en dan vooral de context. Er zijn weliswaar beelden van een meisje dat steeds ouder wordt, maar het gaat niet over dat leven, maar het leven er omheen. Bij dat leven past ook wat op het moment zelf niet beleefd werd, maar juist werd gemist. Achteraf beschouwd zijn de ervaringen van de hoofdpersonage beperkt geweest. Ze waren vaak niet gebonden aan een grotere wereld en gingen als losse feitjes de zee van het vergeten in. Ernaux reconstrueert en rijgt achteraf die gebeurtenissen aan het snoer van de maatschappelijke ontwikkelingen.

Lees meer