Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Groene groei? Vergeet het maar!

Een oplossing voor de milieuproblemen waar onze samenleving tegenaan loopt, zoals klimaatontwrichting en verlies aan biodiversiteit, wordt vaak gezocht in ‘groene groei’. De bedoeling daarvan is dat onze economie zo kan blijven draaien als hij deed, want omdat we efficiëntere technologieën gebruiken kan – in theorie - de economische groei die we ‘nodig hebben’ samengaan met een kleiner beslag op het milieu. Het rapport 'Decoupling debunked - evidence and arguments against green growth as a sole strategy for sustanability' van het European Environmental Bureau (EEB) maakt echter duidelijk dat deze strategie ongeschikt is om de genoemde problemen op te lossen.

Lees meer

Pessimistisch over groei, maar optimistisch over ‘degrowth’

In een recente bijdrage uitte Francine Mestrum de bezorgdheid dat we in plaats van degrowth (*) een 'goed alternatief nodig hebben dat mensen niet bang maakt voor de toekomst, maar hen betrekt bij het vormgeven en verduurzamen van die toekomst'. Hoewel we veel van de conceptuele punten die ze maakt, delen, zijn we beslist tegen haar uitleg van degrowth en hopen we te laten zien dat haar positieve visie precies is wat degrowth-activisme en -onderzoek beoogt.

Lees meer

Hoezo, geen economische groei?

Meer dan tweehonderd wetenschappers publiceerden deze week een open brief om te pleiten voor een economisch model waarin de groei niet langer centraal staat. De reden voor hun vraag ligt bij de superdringende en noodzakelijke ecologische transitie. In het Europees Parlement werd hierover een tweedaagse conferentie gehouden en donderdag organiseerden de Europese vakbonden een soort ‘de-briefing’ van de conferentie. Allemaal hoogst interessant.

Lees meer

‘Degrowth’: een onontkoombare maar aantrekkelijke weg

Wereldwijd wordt nog steeds gestreefd naar groei van de economie, gemeten met het Bruto Binnenlands Product. Zo is doel 8 van de Sustainable Development Goals ‘Decent work and economic growth’. Die groei mag in de visie van de SDG’s het milieu niet schaden. Maar Giorgos Kallis, hoogleraar aan de Universitat Autònoma de Barcelona, gelooft niet in ‘groene groei’. Daarbij heeft hij het niet zozeer over BBP-groei (want het BBP is niet zo belangrijk), maar over de groei in de productie van goederen en diensten. In zijn nieuwe boek ‘Degrowth’ beargumenteert Kallis dat je wel bijvoorbeeld fossiele energie kunt vervangen door hernieuwbare energie, maar dat voor de productie daarvan toch ook weer grondstoffen, land en energie nodig zijn, en dat de benodigde hoeveelheden daarvan uiteindelijk ondanks efficiencywinsten onvermijdelijk weer mee gaan toenemen. Kallis erkent dat de logica niet uitsluit dat bij een groeiende economie het gebruik van hulpbronnen en de vervuiling, inclusief die door CO2, kunnen dalen, en dat er dus sprake kan zijn van relatieve én absolute ontkoppeling. Maar hij maakt aannemelijk dat zo’n scenario onwaarschijnlijk is.

Lees meer

'Natuurlijk kapitaal' is onzinterm

De natuur is van onschatbare waarde, daarom is het onjuist om het over 'natuurlijk kapitaal' te hebben. Steeds meer wordt beweerd dat, door natuur kapitaal te noemen, het mogelijk is om een kapitalistische groei-economie te verzoenen met natuurbehoud. Op deze manier, zo beweren voorstanders, kan natuurbehoud worden uitgedrukt in een taal die economen, beleidsmakers en CEO's begrijpen. Maar deze strategie is niet alleen zelfvernietigend, het is een gevaarlijke illusie die de manier maskeert waarop kapitalistische groei zelf het behoud ondermijnt.

Lees meer

Geen herstel maar einde van de kapitalistische economie

Het is de hoogste tijd dat de milieubeweging zich onomwonden keert tegen het streven naar ‘herstel’ van de kapitalistische economie, zegt Egbert Tellegen. Zoals we nu met walging terugkijken op het tijdperk van de slavernij zo moeten we ernaar streven dat men in de toekomst met grote weerzin zal terugdenken aan een tijdperk waarin het verdienen van geld nog als rechtvaardiging gold voor het produceren op een milieuschadelijke wijze.

Lees meer

Waarom de crisis verergert.

De groei creëert geen rijkdom, maar armoede. Het kapitalisme werpt ons van de ene crisis in de andere en stelt slechts evenveel ellende in het vooruitzicht als dat het miserie achter zich laat. Volgens de filosoof Gérard Briche is “de arbeid vervangen door de productie van reële rijkdom – dit perspectief is dus geen utopie, […] de enige wenselijke uitweg uit de crisis” … Nog een tekst in de serie “Voorbij het kapitalisme, voorbij de arbeid…”

Lees meer