Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

De scheppende kracht van de opstand

In het najaar van 1951 verscheen L’homme révolté (De mens in opstand) van de beloftevolle Franse schrijver Albert Camus (1913-1960), die in 1957 de Nobelprijs voor literatuur zou krijgen. Het boek zou aanleiding geven tot hevige debatten en tot de definitieve breuk met Jean-Paul Sartre. – Wat te doen als alle revoluties uitgelopen zijn op een versterking van de Staat?

Lees meer

De lessen van het Comité Invisible

L'insurrection qui vient en A nos amis, dat zijn de titels van twee pamfletten van het Franse Comité Invisible. Het zijn pamfletten die aanleiding hebben gegeven tot vervolging, verdachtmakingen en felle discussie. Maar wat staat er nu echt in, en waarom kunnen we eruit leren? Een bespreking.

Lees meer

Verbijsterde Economen En De Inherente Crisis Van Het Kapitalisme

De studie economie in Rotterdam (Erasmus Universiteit), evenals elders, behandelde voornamelijk neoklassieke concepten en modellen. Daar is tot op heden niet veel verandering in gekomen, zo neem ik op gezag van Irene van Staveren aan. Zij is sinds 2010 hoogleraar Pluralistische ontwikkelingseconomie aan het International Institute of Social Studies (ISS).

Lees meer

Rudolf Rocker over Anarchisme en organisatie

Op de website anarchisme.nl is nu een 'gemoderniseerde' integrale vertaling verschenen van de brochure van de belangrijke anarchistische denker Rudolf Rocker over Anarchisme en Organisatie (uit 1921). Nog steeds zeer de moeite waard.

Lees meer

Vloerwerk!

Wij zijn een groep werkers die de handen ineen hebben geslagen. Uit eigen ervaring weten we hoe zwak je in je eentje staat, en hoeveel meer je kan bereiken als je samen optrekt. Ook hebben we geleerd hoe belangrijk het is om dit soort actie(campagne)s goed te plannen. Vandaar dit project.

Lees meer

Komend weekend: 2.Dh5-festival in Maastricht

Komend weekend vindt in Maastricht de 11e editie van het 2.Dh5-festival plaats. Ooit begonnen als plek om op een prettige manier informatie uit te wisselen over zaken die belangrijk zijn als je niet bij de pakken neer wilt zitten maar de wereld wilt veranderen. En dat is het nog steeds. Het thema van dit jaar: Over De Grens.

Lees meer

Reis Door Utopia

Wanneer iets als utopisch wordt betiteld, dan wordt al snel het verband gelegd met onrealistisch, met iets dat wellicht ooit werkelijkheid kan worden, of gewoon, zoals Goodman zei: ze willen het niet. Dit kwam mede aan de orde bij de bespreking van het nieuwe Duitse tijdschrift Utopie. Maar met utopie zijn we nog niet klaar. Het heeft een functie in het denken over mogelijkheden van maatschappelijke verandering. Welke richting moet die opgaan? Hoe werkt die verandering? Rudolf Rocker, de revolutionair syndicalist maar ook libertaire cultuurfilosoof, heeft daar over geschreven. Hier onder volgt een voorbeeld ervan. Het betreft een fragment uit een bespreking van Rudolf Rocker (1950) van het boek Journey through Utopia van Marie Louise Berneri. De bespreking is opgenomen in: Rudolf Rocker, Aufsatzsammlung, Band 2, 1949-1953, Frankfurt: Verlag Freie Gesellschaft, 1980. De vertaling is van Johny Lenaerts.

Lees meer

Utopie: Brug Tussen Heden En Toekomst

Op de achterzijde van het boek Utopie en kritisch denken, van de filosoof Martin Plattel, is te lezen dat de term ‘utopie’ erg in de mode is gekomen. Zijn boek dateert van 1970! Nu, bijna een halve eeuw later, is het doel van het nieuwe Duitse tijdschrift Utopie het reanimeren van de utopie…Om op te halen waarover het bij ‘utopisch denken’ allemaal kan gaan, eerst iets in algemene zin daarover. Dat ontleen ik onder meer aan Plattel. Daarna volgt aandacht voor het nieuwe tijdschrift. Wel alvast de omslag van dat tijdschrift.

Lees meer

Radensysteem En Vrijheidslievend Democratisch Bestuur

In de jaren 1970 verscheen een door Udo Brembach samengestelde Duitstalige bundel teksten onder de titel Theorie en praktijk van de directe democratie, Teksten en Materiaal ten behoeve van een discussie over raden (Opladen, 1973). In de bedoelde jaren vroeg men zich af of de radengedachte of het radensysteem zich wel verhield met de Duitse grondwet. Met die vraag had de Duitse politicoloog Peter von Oertzen (1924- 2008) zich eindjaren 1960 beziggehouden. Een bijdrage van hem treft men in de genoemde bundel aan onder de titel ‘Freiheitliche Demokratische Grundordnung und Rätesystem’. De grondwet leerde (en leert) dat de Bondsrepubliek een ‘vrijheidslievend democratisch bestuur’ had (heeft) . De grondwet definieert dit begrip niet. Net zo min, zo constateerde Von Oertzen, bestaat er een ‘gecanoniseerde’ omschrijving van ‘radensysteem’. Ondanks dit definitorisch probleem toog Von Oertzen aan het werk. Zijn verhandeling kan gezien worden als een nog steeds bruikbare exercitie.

Lees meer

Vier klassiekers van Noam Chomsky heruitgegeven

De Britse progressieve uitgever Pluto Press heeft een aantal klassiekers van Noam Chomsky in een goedkope uitgave heruitgebracht met een nieuw voorwoord van de auteur. Deze vier boeken, gepubliceerd in 1979, 1987 en 1993 zijn pertinent gebleven en verklaren tot vandaag de drijfveren achter de Amerikaanse buitenlandse politiek.

Lees meer

Anarchist Zijn Of Handelen Als Anarchist

In twee eerdere items is eerst naar aanleiding van wat René Berthier aanvoert omtrent inzichten van Bakoenin, de inhoud van ‘anarchisme van de daad’ bediscussieerd. Vervolgens is het leven van de Italiaanse anarchist Malatesta belicht. Nu komen we Malatesta opnieuw tegen, eveneens naar aanleiding van het vraaggesprek tussen de uitgever Mimmo Pucciarelli en de Italiaanse historicus Nico Berti. De kwestie die dit keer aan de orde komt, gaat over: anarchist zijn of handelen als anarchist. Pucciarelli vraagt Berti of hij begrijpt waarom veel van de mensen, die eerst de anarchistische beweging komen versterken, die vervolgens na verloop van tijd weer verlaten.

Lees meer

Het Koerdische experiment met democratische autonomie

Sinds Abdullah Öcalan, de leider van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK), opgesloten zit in de gevangenis op het Turkse eiland Imrali, nam hij geleidelijk aan afstand van het marxisme-leninisme. Hij bekeerde zich tot het libertair-socialistische project van het 'communalisme' onder invloed van denker, schrijver en activist Murray Bookchin. De Koerden in Turkije en Syrië pogen de libertaire ideeën in de praktijk om te zetten.

Lees meer

Deeleconomie: Samenwerking Herontdekt

Onlangs heeft een Duits-Brits biologenteam aangetoond, dat vogels tot wel 50 procent energie besparen vanwege de gunstige turbulentie door in V-formatie te vliegen. Ganzen en kraanvogels bijvoorbeeld doen dat. Hoe krijgen ze dat voor elkaar? De vogels wisselen regelmatig van plek, waarbij telkens opnieuw een andere vogel de koppositie pakt. Door om beurten af te zien, krijgt de hele groep betere kansen – en daarmee ook het individu. Het levert een mooi voorbeeld van sociale samenwerking in de natuur (de Volkskrant van 2 februari 2015).

Lees meer

Anarchisme. Een Introductie

Het getuigt van moed om nog maar weer eens een introductie over het anarchisme te schrijven. Want is er al niet genoeg op dat vlak te vinden? Vermoedelijk wel. Echter, elke tekst, welke ook, heeft tevens een bepaalde tijdsgebondenheid. Niet alleen is er vaak per periode een verschil van woord- en taalgebruik te constateren, maar ook de interesse aangaande de te behandelen thema’s kan zich wijzigen. Dus moet de Franse politicoloog Éduard Jourdain gedacht hebben: toch maar de poging gewaagd om een nieuwe introductie over het anarchisme te schrijven. En wel onder de eenvoudige titel L’anarchisme.

Lees meer

Nederlandse vertaling lezing Chomsky van 13 maart

Op zondag 13 maart 2011 gaf Noam Chomsky voor het eerst sinds jaren een grote publieke lezing houden in Nederland. Hij sprak de overvolle Westerkerk te Amsterdam toe met zijn lezing: “Contours of Global Order: Domination, Instability, and Xenophobia in a Changing World”. Oftewel: Schets van de mondiale orde: Overheersing, Stabiliteit, Veiligheid in een Veranderende Wereld: de Opkomst van Vreemdelingenhaat in het Westen. Hier de integrale vertaling door Martin Hulsing (zie oorspronkelijke tekst, video en audio van de lezing hier).

Lees meer

Chomsky over Anarchisme, Marxisme en Hoop voor de Toekomst

Ter gelegenheid van het bezoek aan Nederland van Noam Chomsky wordt veel van de literatuur van of over hem naar voren gehaald. Er blijkt veel vertaald te zijn, ook van recente herkomst, dat vaak geen grote bekendheid heeft gekregen en in soms marginale hoekjes van het internet weggestopt is. Hierbij, ter aanvulling van wat al op de speciale Chomsky-in-Nederland-site (http://www.chomsky.nl/) is verschenen, weer enkele juweeltjes.

Lees meer

"Vooronderstellingen van het liberalisme"

De aanvallen op de (neo)liberale economie duren voort. En terecht. Al te duidelijk is dat die economie tot bederf van mens en natuur leidt. Evenwel, de taaiheid van de gedachtewereld achter die economie, is groot. Niet vreemd, omdat die taaiheid weer het effect is van een worteling in de christelijke religie. Het komt er op neer dat de aanvallen steeds in het zelfde verhaal moet worden verpakt, aangepast naar tijd en plaats. Het gaat dus om variaties op een thema.

Lees meer