Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Boekbespreking: Werner Rügemer, De kapitalisten van de 21e eeuw

Het nieuwe kapitalisme dat sinds 1980 in opmars is en na de bankencrisis van  2007 domineert wordt vooral gedirigeerd door Amerikaanse kapitaalgroepen als BlackRock, Vanguard, State Street, Fidelity (FMR), enz. die tientallen biljoenen dollar beheren. BlackRock&Co (*1) duiken overal in ondernemingen op en beheren dikwijls samen 70 tot 80 % van de aandelen. Ze zijn verstrengeld in een vaak onzichtbare kluwen van belangen, oefenen overal invloed uit en vormen een hiërarchisch netwerk met BlackRock&Co aan de top.

Lees meer

Grote veranderingen brengen nog geen nieuwe lange golf

De afgelopen tijd houd ik me bezig met de zogenaamde lange golven. Voor wie dat een onbekend begrip is, sommige economen gaan uit van het bestaan van elkaar afwisselende lange periodes van 25 tot 30 jaar van snelle en mindere groei in de economische ontwikkeling van het kapitalisme. De laatste groeiperiode duurde van de Tweede Wereldoorlog tot de recessie van 1974-1975. Sindsdien gaat het een stuk minder. Daarnaast zijn er kortere cycli van rond de tien jaar. Het staat buiten kijf dat we in het begin van een nieuwe neergang van de korte cyclus zitten. Daar zal het echter in dit commentaar niet over gaan, wel over de lange termijn.

Lees meer

EU: banken redden ja, voedselbanken helpen nee

30 december 2019 – Tijdens de eindejaarsperiode worden in veel steden feestmaaltijden aangeboden aan mensen die het jaar in armoede, en wat er vaak bijhoort: eenzaamheid, doorgebracht hebben. Natuurlijk bieden zulke initiatieven geen structurele oplossing voor de armoede en neigen ze soms naar liefdadigheid, maar terzelfdertijd is het een gebaar van daadwerkelijke solidariteit die door de ‘feestelingen’ erg geapprecieerd wordt (*1)

Lees meer

Thomas Piketty: kapitalisme is een ideologie

Zes jaar na zijn monsterhit 'Kapitaal in de Eenentwintigste Eeuw' komt Frans econoom Thomas Piketty met zijn tweede worp. 'Capital et Idéologie' (nog niet vertaald) combineert zorgvuldige analyse met visionair denkwerk om onweerlegbaar de bewijzen te leveren dat elk economisch systeem, van de Romeinse slavernij tot het huidige neoliberalisme, een ideologie uitvindt om zichzelf te rechtvaardigen. Jan Blommaert recenseert.

Lees meer

Het liberale stokje dat wordt doorgegeven aan de fascisten

Het liberalisme was ooit een revolutionaire stroming. Voorzover het zichzelf wil kennen – wie is er nog echt liberaal heden? – zal het dit ontkennen. Dat een liberale stroming in Nederland zonder moeite of bezwaar is opgegaan in een partij die in het algemeen als democratisch-socialistisch wordt aangemerkt hoort tot de liefst niet beklemtoonde kleine lettertjes van een geschiedenis die toch als nutteloos wordt aangemerkt. Door de zich noemende liberalen van nu.

Lees meer

AS 205: Matig!

Hier onder volgt de Inleiding bij de AS 205 met als thema Matig!, geschreven door Rymke Wiersma en Jaap van der Laan. Voor bestellen en meer informatie over dit nummer, klik HIER.  [thh]

Lees meer

De pensioenen en de rente - analyse

Marx en het einde van het neoliberalisme: De rente is in het pensioendebat van doorslaggevende betekenis, lijkt het. Het gaat, naast de omstreden rekenrente, ook over de rente als economisch begrip. Bij een bijeenkomst van het kernteam van de actiecomités 'pensioenen', beweerde tot mijn lichtelijke verbazing FNV-onderhandelaar Tuur Elzinga dat de rente wel eens blijvend laag zou kunnen zijn. Daarbij verwees hij naar de economische theorie van Karl Marx. Heeft Tuur gelijk?

Lees meer

Van Oost naar West, kapitaal vaart best

Water stroomt van hoog naar laag, en Europees geld van West naar Oost, dat lijkt een evidentie. Moeten die eeuwige kankeraars in Oost-Europa dan niet eindelijk eens enige dankbaarheid betuigen aan onze Unie, en vooral aan de West-Europese lidstaten die jaarlijks miljarden pompen via structuur-, cohesie- en ik weet niet welke andere Europese fondsen om die ex-communistische dictaturen er beetje bij beetje bovenop te helpen?

Lees meer

De pensioenstrijd is opnieuw in het defensief

Een goed pensioen blijft een kwestie van fatsoen. Door de 'commissie parameters' van Dijsselbloem is de vakbeweging weer in het defensief geduwd. Die commissie kwam met een lagere rekenrente, waardoor het pensioenakkoord nog meer een loze overeenkomst is geworden. Stug vasthouden door Rutte 3 aan het 'financiële toetsingskader', met Koolmees als spreekstalmeester, leidt tot een permanente dreiging van pensioenkortingen. Versterkt door de verhoging van de premies en door de verlaging van de opbouw voor de nog werkende generaties. In plaats van te vechten voor een beter pensioenstelsel is de vakbeweging terug bij af en opnieuw in de verdediging van het slappe pensioenakkoord in plaats van knokken voor een sociaal en rechtvaardig pensioenstelsel.

Lees meer

De Heks – Vrouwen, Lichaam En Primitieve Accumulatie

Silvia Federici onderzocht vanuit het perspectief van de vrouwengeschiedenis, heksen, vrouwen, lichaam en de primitieve accumulatie. Daarover schreef zij het boek getiteld Caliban en de heks. Het heeft als hoofdtonen (a) de inbreng van vrouwen in het sociaaleconomisch conflict en (b) de overgang van feodalisme naar kapitalisme. Ze duikt daarvoor in de tijd van de transformatie in de arbeids- en genderverhoudingen, waarin miljoenen slaven de basis legden voor het moderne kapitalisme, terwijl vrouwen stelselmatig bij duizenden in naam van de heksenjacht tot slaaf werden gemaakt en uitgeroeid. Het laat zien hoe ‘in de kapitalistische samenleving het lichaam was voor vrouwen wat de fabriek was voor arbeiders: de oorspronkelijke grond voor hun uitbuiting en hun verzet. Het vrouwelijk lichaam werd onteigend door staat en mannen en het werd gedwongen om te functioneren als een middel tot reproductie en accumulatie van arbeid’.

Lees meer