Nieuws en achtergronden over globalisering, economie, politiek & actie

Eva Rovers: Ik Kom in Opstand Dus wij Zijn

Korte recensie van Eva Rovers: Ik Kom in Opstand Dus wij Zijn (nieuw licht op verzet) In de reeks filosofische pamfletten van uitgeverij Ambo/Anthos, nieuw licht, heeft schrijfster Eva Rovers een tekst uitgebracht over politiek verzet in tijden van sociale media. Daarin staat een herontdekking van De Mens in Opstand van Albert Camus centraal. Eindelijk iemand die Camus als revolutionair politiek denker weer serieus neemt.

Lees meer

Rosa Luxemburg Over Het Kazernesocialisme Van...

Ondanks de lovende woorden die Lenin kort voor zijn overlijden over Rosa Luxemburg (1871-1919) uitsprak – ‘ondanks al haar fouten was en is ze een adelaar’ -, mag niet verheeld worden dat Rosa Luxemburg vanaf het begin van haar loopbaan een diametraal tegengesteld standpunt over het organisatievraagstuk en over de socialistische democratie innam. We kwamen dat al tegen in het item ‘Rosa Luxemburg over gemeentesocialisme’. Om de juiste draagwijdte van hun meningsverschillen te kunnen vatten dienen we ze in hun historische context te plaatsen. Bovendien mogen we niet vergeten dat Rosa Luxemburg marxiste was en is gebleven. In dat geval valt het des te meer op dat de meningsverschillen waarvan sprake is, zowel op anarchistische als op marxistische inzichten gestoeld kunnen zijn. Het kan dus geen kwaad juist een marxiste aan het woord te laten, zoals de Belgische libertaire auteur Johny Lenaerts in zijn hieronderstaande betoog doet. [ThH]

Lees meer

accelarationisme

Wat is dat nu weer? De accelarationisten of 'versnellings aanhangers' worden zo genoemd, omdat ze vinden dat de technologische ontwikkelingen eigenlijk helemaal niet zo snel gaan, dat kan veel sneller en vooral: heel anders. Nou heb je conservatieve en progressieve accelariotinisten. Het boek Inventing the Future (1*) dat ik lees is van de progressieve stroming. In het boek wordt uitgelegd, dat automatisering en robotisering helemaal niet zo snel gaan als wel zou kunnen. Zo is in de industrie in de Verenigde Staten nog maar in 10% van de bedrijven een robot ingevoerd, terwijl het in die andere fabrieken ook wel zou kunnen.

Lees meer

Anarchisme en zionisme. De discussie over het Joods...

Het revolutionaire Yiddishland (5). Met dit artikel beoog ik het standpunt van de anarchisten ten opzichte van de kwestie van het nationalisme te onderzoeken, alsook de antwoorden die deze – Joodse en niet-Joodse – anarchisten leverden op de problematiek van de Joodse nationale identiteit, van de politieke soevereiniteit en van het zionisme. In principe zou dit onderzoek zeer kort kunnen zijn: in de mate dat er een wederzijdse onverenigbaarheid tussen anarchisme en nationalisme bestaat, zou de duidelijke afkeer van de anarchisten voor elke vorm van nationalisme in alle omstandigheden een logische consequentie moeten zijn. Maar het komt voor dat anarchisten op ideologisch vlak compromissen willen sluiten: begiftigd met een zekere dosis gezond realisme hebben anarchisten, daar waar de omstandigheden dit vereisten, de noodzaak ingezien om de ideologische zuiverheid op te offeren aan de voorrang van hun doelstellingen, of hebben ze de wil getoond om een snelle oplossing te vinden voor kwesties die niet naar betere tijden konden verschoven worden, d.w.z. zonder de hoop op een antwoord dat op ideologisch vlak ‘juist’ zou zijn.

Lees meer

Vaarwel Aan Het Kapitalisme

Het wordt tijd meer mensen te interesseren voor de gedachte aan een wereld bevrijd van de kapitalistische tirannie. Dit is wat de Franse historicus Jérôme Baschet wil bereiken met zijn boek Vaarwel aan het kapitalisme, Autonomie, gemeenschap van het goede leven en de veelheid van werelden (2014, 2016). Jérôme Baschet doceert afwisselend aan twee academische instellingen, te weten de universitaire instelling EHESS te Parijs en de Universidad Autónoma de Chiapas te San Cristóbal (Mexico). Dit laatste speelt een belangrijke rol in zijn boek. De interesse voor een vaarwel aan het kapitalisme hoopt hij op te wekken met het uitwerken van de actuele sociale en politieke experimenten, die zich door de opstand van de zapatisten sinds de jaren 1990 in Chiapas aan het opstapelen zijn. Het betreft een ‘reële utopie’ met een groot bereik.

Lees meer

Nieuwe Buiten de Orde met thema Marktwerking

Het nieuwe nummer van het anarchistische kwartaalblad Buiten de Orde (BdO) – nr. 4, 2016 – omvat een mix van informatie over anarchisme in ontwikkeling waar je dat niet zo snel zou verwachten (Birma, Turkije, Syrië) en over anarchisme in discussie (zoals aandacht voor het IFA-congres 2016; anarchisme en zionisme). Daarnaast staat het thema ‘marktwerking’ in het volle licht. Het is niet een onderwerp dat je snel in een anarchistisch tijdschrift verwacht, maar ten onrechte. Laten we namelijk niet vergeten dat anarchisme ook omvat ‘kritische theorie’ en daarin past naadloos aandacht voor economie, in het bijzonder de economie die zonder meer destructief is. Wat is in dat geval mooier dan het ontmaskeren van fabels, zoals die van de ‘onzichtbare hand’ (Gods)!

Lees meer

Het revolutionaire Yiddishland: De actualiteit van de...

Recentelijk verschenen bij Kelderuitgeverij (Utrecht) twee boeken over de Joodse arbeidersbeweging: ‘Open de poorten van de vrijheid. Milly Witkop (1877-1955), anarchiste en feministe’ (Siegbert Wolf) en ‘Onder Joodse arbeiders’ van haar partner Rudolf Rocker. Naar aanleiding van deze publicaties brengen we een korte serie. Hier volgt een inleidend hoofdstuk. Daaronder nog drie vertaalde stukken over de geschiedenis van de Joodse arbeidersstrijd.

Lees meer

De beste online documentaires om het nieuwe jaar mee...

Ik vroeg aan een aantal wereldversleutelaars, die voor de meeste Globalinfo bezoekers geen onbekenden zullen zijn, wat voor hun de belangrijkste online documentaire van het afgelopen jaar was. Zo kon ik het onderstaande overzicht samenstellen wat veel tips en verrassingen bevat. Docufood om het nieuwe nieuw strijdbaar en goed onderbouwd mee te beginnen.

Lees meer

De rekening van het neoliberalisme

Ik heb net een dik boek zitten lezen over de geschiedenis van de eerste Nederlandse vakcentrale, het Nationaal Arbeids-Secretariaat (NAS). Wat me daarbij opviel, was dat de discussie over de taken van de vakbeweging er één van alle tijden is. En dat veel van de discussies uit de jaren rond 1900, ook nu nog spelen. Kennelijk gaat het om een wezenskenmerk van de vakbeweging.

Lees meer

Onthuftering Van Economie. Een Kritiek Op Mainstream...

De Franse econoom Jacques Généreux, docent aan de Parijse universiteit ‘Science-Po’, publiceerde onlangs het boek getiteld La Déconnomie. Dit woord is een samentrekking van ‘economie’ en het Franse werkwoord ‘déconner’ = onzin uitkramen, begaan van stommiteiten; in het woord zit ook het woord ‘con’ of wel ons ‘hufter’, ‘klootzak’. Kortom, de titel, hoe kort ook, zet meteen de toon. In ruim 400 bladzijden laat Généreux weinig heel van de neoliberale, zogeheten ‘mainstream’ economie en van de economen die dit als vak doceren of zich erop menen te kunnen baseren voor hun adviezen.

Lees meer

Precarisering als regeerinstrument

Onlangs verscheen “Het regeren van precairen. De staat van onzekerheid”, de Nederlandse vertaling van het nieuwe boek van Isabell Lorey. Daarin pleit ze ervoor om precariteit niet langer als een bedreiging te zien, maar als de norm. Ze laat zien hoe neo-liberale machthebbers precarisering als regeerinstrument gebruiken om een wig te creëren tussen “wij” en “zij”. De onzekerheid die het gevolg is van het beleid leidt tot een wedloop waarbij we allemaal individueel onze positie zeker willen stellen. Helaas zien we daarbij massaal over het hoofd dat het verkrijgen van een beter leven geen individuele aangelegenheid is.

Lees meer

Boekvoorstelling “De Griekse poliklinieken in...

Een klein boekje kan over grootse dingen gaan. Dat is het geval met “Les dispensaires autogérés grecs”, verschenen in september 2016 bij Syllepse (*1) Het boek gaat in de eerste plaats over de ‘geïmproviseerde’ poliklinieken die in Griekenland ontstonden om weerwerk te bieden aan de catastrofale afbraakpolitiek van de Trojka. Sluiting van ziekenhuizen, totale onderbemanning van personeel dat soms maanden niet betaald werd, het ontbreken of onbetaalbaar zijn van geneesmiddelen, steeds meer Grieken zonder ziekteverzekering…, dat alles leidde tot een ineenstorting van de gezondheidszorg. Duizenden dokters (7000 volgens het boek) verlieten het land bij gebrek aan werk. Anderen vonden werk in de opbloeiende sector van de privé-klinieken, die echter slechts voor een minderheid van rijke Grieken betaalbaar zijn. Maar andere gezondheidswerkers, artsen, verpleegsters en verplegers, tandartsen en psychiaters lieten de armen niet zakken. Ze gingen op zoek naar een ruimte, medisch materiaal, geneesmiddelen en vrijwilligers, en bieden gratis hun diensten aan aan de steeds groter wordende groep van zieken zonder middelen.

Lees meer

Spektakel Als Metafoor. Guy Debord Lezen

Het spektakel staat bij Guy Debord (1931-1994) voor de metafoor: hoe de krachten van staat, kapitaal en media de controle van het individu over zijn bestaan in beslag nemen. Het individu kijkt niet naar een spektakel, het is er zelf onderdeel van geworden. In het spektakel vindt een reflex plaats van hoe het moderne leven individuen terugleidt naar een staat van passiviteit waar zij geheel het zicht verliezen op het potentieel van het menselijk experiment en daardoor de toeschouwers worden van hun eigen leven. De term zal onuitwisbaar worden met zijn boek getiteld De spektakelmaatschappij (1967, oorspronkelijke Franse tekst; 1976, de Nederlandse vertaling).

Lees meer

The media kills the message

Nieuwe media-analyse en het liberale tekort. Ondanks de komst van nieuwe alternatieve mediavormen bepalen kapitaalkracht en machtsverhoudingen nog steeds wie wel en wie niet toegang heeft tot de informatievoorziening aan de massa.

Lees meer

Macht En Elites

Als ik over elites hoor of lees, moet ik er altijd aan denken dat een halve eeuw geleden door de vakbondsman Jan Mertens (1916-2000), toen nog voorzitter van de rooms-katholieke vakcentrale, daarna medeoprichter van de FNV, in een speech door hem werd gelanceerd dat ‘de Nederlandse economie wordt gedomineerd door een ‘old-boys network’ van ongeveer 200 man’ (oktober 1968). Dit ging zijn eigen leven leiden als de ‘Tweehonderd van Mertens’. Het werd in die jaren een synoniem voor ‘een ongecontroleerde machtselite die zich in rokerige achterkamertjes en elegante salons in een voortdurend proces van communicatie en afstemming ophield’. In 1971 vond daarover een groot empirisch onderzoek plaats, waarin geconcludeerd werd dat de vermoedens van Mertens verrassend stevig gefundeerd konden worden, zo meldde de Volkskrant van 15 februari 2008.

Lees meer