De Britse organisatie Statewatch heeft bekend gemaakt dat er binnen de Europese Commissie gewerkt wordt aan een officiële database over politieke activisten. Natuurlijk werd er altijd al samengewerkt tussen veiligheidsdiensten binnen de EU en werden daarbij lijsten opgesteld van mensen die in de gaten gehouden moesten worden of aan de grens geweerd zouden moeten worden, maar die waren tot nu toe onofficieel of 'bilateraal'. Nu dreigt een permanent en EU-breed databestand aangelegd te worden van politieke activisten.

 

Doel zou zijn "te voorkomen dat personen of groepen die beschouwd worden als een potentiele bedreiging voor de openbare orde en/of veiligheid naar de plek van een bepaald evenement kunnen reizen." ("prevent individuals or groups who are considered to pose a potential threat to the maintenance of public law and order and/or security from travelling to the location of the event") En voor het instellen van de noodzakelijke maatregelen voor een snelle en efficiente uitvoering van mogelijke uitzettingsmaatregelen ("The necessary arrangements for a quick and efficient implementation of the potential expulsion measures")

Statewatch heeft de taaie notulen en verdragen doorgeploegd en op een rijtje gezet.

Een korte samenvatting (in het originele stuk van Statewatch staan tal van links naar de officiële documenten en andere bronnen).

Tijdens het Duitse voorzitterschap van de EU werd op 22/23 oktober 2007 op een bijeenkomst van Europese ministers van Binnenlandse Zaken het voorstel gelanceerd (door Duitsland) dat mogelijkheden bestudeerd worden voor het "delen van informatie over gewelddadige probleemmakers tijdens grote evenement" (in Jip en Janneke-taal: demonstranten tegen grote topconferenties). Overeengekomen werd dat de werkgroep van de Europese Commissie over het SIS/SIRENE (= Schengen Information System) de mogelijkheid zouden onderzoeken van "het gebruik van SIS voor de uitwisseling van informatie.

Op 4 december berichtte de SIS/SIRENE werkgroep (onder het kopje "Troublemakers") dat ze aan het werk waren gegaan en geoordeeld hadden dat dergelijke informatieverzameling en deling 'could prove helpful in locating troublemakers'. Sommige leden hadden nog wel bezwaar gemaakt omdat het SIS bouwwerk en met name een bepaald artikel (art. 99 over zware misdaden of dreigingen) niet met dat doelmerk ontstaan was.

Op 14 maart (2008) kreeg de werkgroep van SIS/IRENE een schrijven van het voorzitterschap van de Commissie onder wederom de kop "Troublemakers". Ze verwijzen daarin naar de protesten tijdens de EU-top in Gotenburg (juni 2001) en dat toen al geconcludeerd was dat er behoefte was aan uitbreiding van de beschrijving van de "violent troublemakers" die onder SIS aangepakt zouden mogen worden. Daar zou vervolgens weinig mee gebeurd zijn, waarna de Duitse regering het plan vier en een half jaar later en net na de protesten bij de G8-top in Heiligendamm, weer uit de la visten om ze te doen herleven. Ook wordt melding gemaakt van het feit dat de SIS/SIRENE werkgroep op 29 januari 2008 over de kwestie gesproken heeft (notulen ontbreken) en dat "verschillende delegaties van mening waren dat de boogde personen (dus politieke activisten, vert.) onder artikel 99 ingevoegd zouden kunnen worden. Andere delegaties hadden hun twijfel over de bruikbaarheid van dit artikel voor "violent troublemakers" omdat dit artikel niet toestaat om ze te arresteren (!).

Het voorzitterschap stelt dat de data personen zouden betreffen die "weggehouden zouden moeten worden van bepaalde evenementen, zoals Europese topconferenties of vergelijkbare evenementen (...). Verder wordt nog bedacht dat er een probleem met mensenrechten en politieke vrijheden zou kunnen opduiken, waarvoor de oplossing dan zou zijn dat de gegevens zorgvuldig behandeld zouden moeten worden...

Op 18 maart 2008 was het bovengenoemde schrijfsel besproken en (onder het bekende kopje "troublemakers") besloten dat alvorens verder te gaan eerst goed gedefinieerd zou moeten worden wie nu wel en geen "troublemakers" zijn. Daarom zou er overleg moeten komen met de werkgroep over politie-samenwerking.

Vervolgens kwam de Duitse delegatie op 7 april met een notitie  over "het verbeteren van de uitwisseling van informatie over gewelddadige wetsovertreders die internationaal actief zijn". Waarmee - merkt Statewatch op - de definitiekwestie geklaard lijkt te zijn: "gewelddadige wetsovertreders die internationaal actief zijn". In de notitie wordt fijntjes opgemerkt dat het in Duitsland al toegestaan is om een waarschuwing uit te vaardigen bij grote politieke of sportevenementen en om "gevaar af te wenden van personen of groepen die tot geweld neigen". Waarschuwingen worden uitgevaardigd over personen "whom certain facts give reason to believe that they will in future commit significant criminal offences using violence or the threat of violence. A "significant criminal offence" is one which falls into a category higher than that of petty crime, noticeably disturbs the public peace and is likely to have a considerable effect on the public's sense of security."Als 'concrete reden' om onder deze categorie te vallen wordt gestel dat "de persoon in kwestie verdacht wordt, beschuldigd is of veroordeeld is, van/voor een ernstige criminele wetsovertreding." Verdacht of beschuldigd door wie? Vraagt Statewatch hardop af.

Vervolgens wordt een rijtje voorbeelden gegeven van "ernstige criminele wetsovertreding" en daar blijkt gewoon ook verstoring van de openbare orde onder beschouwd te worden (naast terrorisme en 'gewapende groepen'), waardoor (volgens Statewatch) ook mensen die een vreedzame zitblokkade plannen, onder de maatregel kunnen vallen.

In het bericht verwijst statewatch verder naar de eerdere pogingen om een database voor politieke 'troublemakers' te construeren, en naar de rol van data-uitwisseling en internationale samenwerking bij het huidige repressieve beleid tegen demonstranten.

De conclusie van Statewatch-redacteur Tony Bunyan: "We kunnen nu een nieuw patroon op zien komen in de EU waarbij mensen die hun democratische recht uitoefenen om aan internationale protesten deel te nemen, geconfronteerd worden met agressieve para-militaire politiemethodes, bespionering, preventieve hechtenis en uitzetting. Dit is een weerspiegeling van de definiëring van de EU van 'veiligheid' bij internationale evenementen, dat nu zo gedefinieerd is dat het zowel 'counter-terrorism' als 'openbare orde' afdekt.

Eerder in 2003 werd overeengekomen tot bilaterale uitwisseling van informatie over 'verdachte troublemakers' tussen lidstaten van de EU bij internationale evenementen. Wat nu voorgesteld wordt, is niet om selectief informatie uit te wisselen die verbonden is aan specifieke evenementen maar een permanente EU-grote database van verdachte "troublemakers", dit is volledig onaanvaardbaar in een democratisch Europa.

 ---------------------------- 

Toevoeging Globalinfo: Uit het verleden is bekend dat het simpele feit van arrestatie (dus niet de veroordeling ergens voor) tijden een van die grote demonstraties, wat jaarlijks duizenden mensen overkomt, genoeg is om op hun 'lijsten' terecht te komen. Mensen die nooit veroordeeld zijn, maar bij fouillering iets in hun bagage hadden dat deed vermoeden dat ze hun gezicht wilden bedekken, of die een zakmesje bij zich hadden, vonden zich terug op een lijst van personen die aan een binnengrens in de EU teruggestuurd werden, soms preventief gearresteerd werden.

Zie het hele bericht van Statewatch hier.