Gisterenavond riep Borgerhout zichzelf uit tot TTIP-vrije gemeente. Daarmee sluit het district zich aan bij het steeds luidere internationale protest tegen de vrijhandelsakkoorden die onderhandeld worden tussen de VS en Europa. Een uur voor de aanvang van de districtsraad kwamen actievoerders van Hart Boven Hard samen op het Moorkensplein. Districtsschepenen Marij Preneel (Groen), Zohra Othman (PVDA) en Stephanie Van Houtven (sp.a) lichtten daarbij de noodzaak toe van dit initiatief.

(Oorspronkelijk verschenen bij DeWereldMorgen)

Even leek het erop dat het weer roet in het eten zou strooien. Tijdens de speech die Lebuïn D’Haese gaf voor Hart Boven Hard, begon het plots fel te regenen en te waaien. De aanwezige actievoerders haastten zich naar binnen waar de korte toespraken verder gezet konden worden. 

Volgens D’Haese staat het handelsverdrag haaks op de beginselen van burgerbeweging Hart Boven Hard. “Het TTIP maakt normen inzake milieu, gezondheid, arbeidsmarkt, cultuur enzovoort ondergeschikt aan de commercie van multinationals.” 

Het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) is een verdrag dat de handel tussen Europa en de VS makkelijker zou moeten maken. Het houdt in dat alle beslissingen die overheden nemen niet in de weg mogen staan van de handel. Bovendien wordt de regelgeving voor producten gelijk getrokken. In de VS en Europa zouden volgens het verdrag met andere woorden dezelfde wetten moeten gelden voor dezelfde producten. 

Voorstanders geloven dat een betere toegang tot elkaars markten jobs zal creëren, net als een grotere koopkracht voor burgers en minder kosten voor bedrijven. Alleen wordt steeds duidelijker dat de vrijhandelsakkoorden enkel grote bedrijven ten goede zullen komen en negatieve effecten hebben op het dagelijks leven van de burger. 

Zo ziet het ernaar uit dat de minder strenge (vaak Amerikaanse) regels de norm zullen worden. Kippen die met chloor ontsmet werden, mogen momenteel in Europa bijvoorbeeld niet verkocht worden, maar liggen in de VS wel in de rekken. Maar wetgeving rond arbeid en sociale verworvenheden staan door het akkoord op de helling. Het technische TTIP-dossier dat aanvankelijk vooral boven de hoofden van de mensen onderhandeld werd tussen Europa en de VS, heeft dan ook af te rekenen met een groeiend protest in heel Europa. Meer dan twee miljoen handtekeningen voeren de druk op de Europese Commissie op. 

Protest van onderuit

“In Duitsland en Frankrijk, maar ook in Wallonië hebben veel steden en regio’s zichzelf TTIP-vrij verklaard,”  vertelt Lebuïn D’Haese. “Als we het grote geweld van de economische dictatuur van multinationals willen ombuigen, zal dat alleen gebeuren door de druk van ons, burgers van alle hoeken, pleinen en straten.” 

Districtsschepenen Stephanie Van Houtven (sp.a), Zohra Othman (PVDA) en Marij Preneel (Groen) voegen daar unisono aan toe dat “het TTIP alles is wat Borgerhout niet wil zijn. Het TTIP grijpt in op de levenskwaliteit van onze burgers en beknot bovendien de vrijheid van de lokale besturen,” klinkt het. 

Daarmee is Borgerhout de eerste TTIP-vrije gemeente in Vlaanderen. In heel België organiseren verenigingen zoals Hart Boven Hard, Tout Autre Chose, D19-20 en Transat het protest tegen de vrijhandelsakkoorden. Verschillende Waalse gemeentes zijn al TTIP-vrij. In Leuven voert Groen de druk op om de stad TTIP-vrij te maken en in Gent verzamelen burgers en organisaties handtekeningen die het stadsbestuur ertoe moeten aanzetten het voorbeeld van Borgerhout te volgen.

Op Twitter waren er gisteren kritische geluiden te horen over het Borgerhoutse initiatief. De actie is immers puur symbolisch. Als gemeenten zichzelf TTIP-vrij verklaren, heeft dit geen juridische gevolgen. Volgens Hart Boven Hard gaat dat argument echter niet op. De gemeentes dragen door dit soort acties bij aan de sensibilisering van burgers. Net zoals dat gemeentes zich in de jaren tachtig atoomwapen-vrij verklaarden, is het vandaag belangrijk om het protest van onderuit te organiseren. "Dit is zonder meer een belangrijk signaal," besluit de burgerbeweging.