In Nederland hebben supermarktketens in snel tempo de markt veroverd. Bijna iedereen doet tegenwoordig z'n boodschappen daar. Dat heeft vergaande en hoofdzakelijk negatieve gevolgen op vele gebieden. Er moet, in navolging van succesvolle campagnes in het buitenland, nodig wat aan gebeuren. Op maandag 26 juni is er een info-avond over in Amsterdam

Het negatieve effect van de groeiende macht van supermarktketens is te merken aan de monopolisering van het winkelaanbod in de steden en dorpen; ze concurreren kleine middenstanders kapot waardoor het aanbod ernstig verschraalt.

Er zijn veel andere effecten die voor de doorsnee consument minder zichtbaar zijn. Door hun grote inkoopmacht en de mondiaal geliberaliseerde markten, kunnen supermarkten bijvoorbeeld de inkoopsprijs van hun producten steeds verder terugschroeven en absurde eisen stellen aan de toeleveranciers. Wie de prijs daarvoor betalen, zijn degenen die in de productieketen werkzaam zijn, zoals de - deels illegale -(landbouw)arbeiders en kleine boeren. Melkveehouders in Nederland worden bijvoorbeeld al jaren gedwongen om ver onder de kostprijs te leveren en het de arbeidsomstandigheden van de plukkers in het Westland zijn beschamend slecht.

Dit zijn slechts voorbeelden, er zitten nog veel meer nadelen aan de groeiende invloed van supermark-multinationals, zoals de loon- en arbeidsomstandigheden van het eigen personeel, het reclamebombardement, etcetera. Westerse supermarktketens zijn ondertussen ook nog druk bezig om de markten in Zuidelijke landen te veroveren, ondersteund door de Nederlandse regering.

Het helpt maar weinig dat de supermarkt nu ook wat biologische producten verkoopt, want daarbij wordt hetzelfde principe gehanteerd. Een tegenstrategie zal zich dan ook niet kunnen beperken tot consumentenactie. Het is ook een politiek probleem dat om politieke en georganiseerde antwoorden vraagt.

In sommige landen worden campagnes gevoerd om te proberen de trend om te keren. Zo bestaat in het Verenigd Koninkrijk de campagne Breaking the Armlock en wordt in Duitsland de keten Lidl onder vuur genomen. In de VS ligt Wal-Mart onder vuur.

Op maandagavond 26 juni organiseren we een informatie-avond over deze problematiek in Het Broeinest (Plantage Doklaan 12 Amsterdam zie broeinest.info. Daar wordt informatie gegeven over de ervaringen in het buitenland en zullen er wat korte presentaties zijn over de effecten op verschillende delen van de keten in Nederland. Ook wordt er dan een onderzoek van SOMO gepresenteerd dat de negatieve gevolgen voor producenten in ontwikkelingslanden belicht. In het tweede deel van de avond willen we bespreken welke mogelijkheden er zijn om in Nederland actie te ondernemen.

De toegang is gratis en het begint om 20.00 uur

(Dit artikel was oorspronkelijk op GlobalInfo gepubliceerd door Kees Hudig/XminY.)