De corona-crisis is een nieuw dieptepunt in het denken en doen van de Nederlandse politieke elite. Van de weigering de scholen te sluiten tot misinformatie vanuit het RIVM over asymptomatische transmissie, onderliggend is de angst ‘de economie’ te schaden. (Stuk werd voor het weekend geschreven, GI). Nu God al geruime tijd is overleden, is de economie onze God geworden. Het ontkent de de invloed die politiek kan hebben op de economie, en het feit dat de economie iets is wat we zelf maken. Het staat niet los van ons. We hebben de keuze: werken wij voor de economie of werkt de economie voor ons?

(Door Dylan, bron: indymedia.nl)

Ene Ira Helsloot, hoogleraar besturen van veiligheid, heeft het op zich genomen de ideologie van onze leiders te verwoorden en te verdedigen. In de Volkskrant legt hij uit dat de scholen niet gesloten kunnen worden, vanwege de economische schade die dat zou aanrichten. Een deel van de ouders moet dan namelijk thuis blijven voor de kinderen, waardoor ze niet of minder kunnen werken.

Merk op dat Rutte’s argument over essentiële werkers niet eens een rol speelt, het is dan ook een onzin-argument. Minstens zou je alle lessen kunnen stoppen, maar de scholen open kunnen laten voor kinderen die nergens heen kunnen (dit doen ze in België). Maar goed, terug naar Ira. Nou is allereerst een punt dat hoe sneller we drastische maatregelen nemen hoe minder corona verder uit de hand loopt, waardoor we later niet nog drastischere maatregelen moeten nemen die nóg schadelijker zijn voor de economie. En dat als er helemaal geen verdere maatregelen worden genomen, dit natuurlijk ook negatieve effecten heeft op de economie (meer ziekteverzuim bijvoorbeeld). Maar laten we eens doorberedeneren op de aanname van onze hoogleraar: sluiten van de scholen leidt tot economische schade.

“Boeiend”, zullen de meeste mensen denken, “mensenlevens zijn belangrijker.” Maar, legt Ira uit, als minder mensen werken dan is er minder belastinggeld en dus minder geld voor de zorg. Als gevolg gaan dan alsnog mensen dood. Helsloot impliceert dat daardoor meer (en jongere) mensen zouden sterven dan door corona, wat natuurlijk ook maar de vraag is. Maar goed, het argument is dus als volgt. We moeten nu offers brengen op het altaar van de economie. Want anders wordt de economie boos, en sterven er later nog meer van ons. Wat Helsloot hier doet, is ons gijzelen namens de economie. Dat doet hij door te zeggen dat de economische schade als gevolg van de sluiting van scholen zal worden opgevangen door bezuinigingen op de zorg. Dat is toch helemaal nog niet besloten? Of wel…?

Ira sleept er ook nog de werkloosheid bij, die zou ontstaan als gevolg van de economische schade. Werkloosheid is ook erg slecht voor de gezondheid van mensen. Dat klopt, al ligt dat natuurlijk niet aan het feit dat je niet elke ochtend uit je bed wordt geschreeuwd door een alarm om je vervolgens (vaak) uit de naad te gaan werken zodat een ander nog rijker kan worden. Dat ligt natuurlijk aan dingen als verlies van inkomen, verlies van een doel in je leven, verlies van dagbesteding, etc. Maar dat hoeft natuurlijk niet.

Een sociaal antwoord op minder werk op de lange termijn als gevolg van een sociale reactie op corona, kan er heel anders uitzien. De werkweek kan verkort worden en je kan mensen eerder met pensioen laten gaan, zodat er meer werk over blijft voor de rest. Mensen hoeven daarbij niet eens in te leveren op loon. De winsten klotsten toch tegen de plinten? Daar kan dan toch wel wat van naar de mensen die het werk doen? (Minder populair gezegd: de afgelopen 40 jaar is het aandeel loon ten opzichte van winst gedaald, dus ook als je niet zoals mij vindt dat alle winst aan alle werkers toebehoort – er is zeker ruimte). Zo krijgen we ook meer vrije tijd, waardoor er meer ruimte ontstaat voor creativiteit, vrijwilligerswerk, mantelzorg, enzovoort. Ik durf te wedden dat deze dingen de gezondheid zelfs ten goede komen.

Ira eindigt zijn verhaal met dat ook de WHO pleit “voor een proportionele aanpak waarbij aandacht is voor de economische gevolgen.” De WHO noemt in het stuk waarnaar wordt gelinkt inderdaad dat “alle landen een goede balans moeten vinden tussen gezondheidsbescherming, het voorkomen van economische en sociale ontwrichting, en respect voor mensenrechten.” Zie hier. Natuurlijk. Je moet niet zo hard alles op slot gooien dat we dood gaan van de honger. Dat zegt ook niemand. En ook niemand pleit voor het preventief doodschieten van mensen met corona. Maar de WHO zegt in hetzelfde stuk:

– We noemen corona nu een pandemie omdat “ondanks onze vele waarschuwingen, we diep verontrust zijn dat sommige landen deze bedreiging niet benaderen met het niveau van politieke toewijding die nodig is om het te controleren.” Dat kan toch alleen maar verwijzen naar o.a. Nederland? Zeker als je leest wat ze verder te zeggen hebben:

– “Om duidelijk te zijn: dat we dit als pandemie omschrijven betekent niet dat landen moeten opgeven. Het idee dat landen moeten verschuiven van indammen (containment) naar afzwakken (mitigation) is verkeerd en gevaarlijk.” Dit doelt op het hele idee van ‘we moeten alleen maar voorkomen dat de piek van besmettingen te hoog wordt, want dat kan de zorg niet aan. We kunnen het virus niet stoppen, we moeten de besmettingen uitsmeren over de tijd.’ De WHO zegt dus: je moet het virus wel proberen te stoppen!

– “Landen die besluiten fundamentele volksgezonsdheidsmaatregelen achterwege te laten zouden kunnen eindigen met een groter probleem, en een grotere last op het gezondheidssysteem dat drastischere maatregelen nodig maakt.” Dit is toch het hele verhaal van Nederland (en was dat van Italië), sinds het begin van de uitbraak? Het voorbeeld van hoe het moet is Vietnam, dat haar eerste uitbraak eind januari had en nu pas op 53 zit. Zo snel mogelijk drastische maatregelen nemen, zodat niet nog drastischere maatregelen nodig zijn. Zie hier een stuk van eind februari over vietnam. (Er gaan verschillende precieze aantallen besmettingen rond. Wikipedia hield het eind februari op 33. Maar meerdere bronnen geven aan dat ze het eind februari totaal onder controle hadden.) De WHO heeft Vietnam dan ook geprezen voor z’n reactie op corona. Helaas zijn er nieuwe besmettingen bij gekomen, maar die zijn allemaal nog traceerbaar naar het buitenland. Dat was hier eerst ook zo. Er valt nog een heel stuk te schrijven over wat er toen mis ging maar dat stadium zijn we helaas ruim gepasseerd. Dus zijn er meer drastische maatregelen dan in Vietnam nodig. De overweging maken dat dat teveel kost, is desastreus. Zoals de beslissing niet na de eerste besmetting te reageren zoals Vietnam dat deed, al desastreus is gebleken.

De WHO pleit dan ook voor een strategie op 4 pijlers. Met name wat ze zeggen over testen, staat duidelijk mijlenver van de Nederlandse situatie.

1. Wees voorbereid. Al lijkt dat in Nederland misschien te laat, zegt de WHO: “alle landen hebben gebieden die nog niet geraakt zijn. Je hebt de kans om het zo te houden.”

2. Spoor op, voorkom en behandel. “Je kan een virus niet bevechten als je niet weet waar het is. Dat betekent robuuste surveillance om elke besmetting te vinden, te isoleren, te testen en te behandelen, om overdracht van de ziekte te doorbreken.”

3. Verminderen en onderdrukken. “Om levens te redden moeten we de overdracht van de ziekte verminderen. Dat betekent dat je zoveel mogelijk besmette mensen moeten vinden, en ook hun meest nabije contacten moet isoleren. Zelfs als je overdracht niet kan stoppen, dan kan je het langzamer maken en gezondheidsinstellingen, bejaardenhuizen en andere belangrijke gebieden beschermen – maar alleen als je iedereen test die van besmetting verdacht is.”

4. Innoveren en verbeteren.

Kortom:

SCHOLEN DICHT!
HORECA DICHT!
ALLE MOGELIJKE BESMETTINGEN TESTEN!
ALLE NIET-ESSENTIËLE WERKERS 3 WEKEN BETAALD* VAKANTIE OF OVERPLAATSING NAAR ESSENTIËLE SECTOREN!

*gegarandeerd door de overheid. Dit kan deels ook in de vorm van kwijtschelden van huur en hypotheek-afbetalingen of andere tegemoetkomingen aan de uitgave-kant.